7. ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ

Απαραίτητη προϋπόθεση για τη σωστή διακυβέρνηση ενός σύγχρονου κράτους είναι η λειτουργία μιας παραγωγικής και αποτελεσματικής δημόσιας υπηρεσίας, η οποία να σέβεται και να εξυπηρετεί γρήγορα, αποτελεσματικά και ισότιμα όλους τους πολίτες, ανεξαρτήτως κομματικής, θρησκευτικής, φυλετικής ή άλλης προέλευσης.

Επιδίωξη των σχετικών μεταρρυθμίσεων που θα προωθήσουμε είναι η αποκομματικοποίηση του κρατικού μηχανισμού, με στόχο την ορθή λειτουργία, τη δίκαιη, ταχεία και χωρίς ταλαιπωρίες μεταχείριση και εξυπηρέτηση όλων των πολιτών, χωρίς διακρίσεις και μακριά από γραφειοκρατικές αγκυλώσεις.

Η παρουσία μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση επιτάσσει μια δημόσια υπηρεσία με επίκεντρο τον πολίτη, αποκεντρωμένη, με μειωμένο διοικητικό κόστος, αποτελεσματική για γρήγορη εξυπηρέτηση των πολιτών, που να ανταποκρίνεται στις μεταβαλλόμενες και αυξανόμενες ανάγκες της σύγχρονης κοινωνίας και ταυτόχρονα να είναι σε θέση να λειτουργήσει παραγωγικά.

• Συνεργασία δημόσιας υπηρεσίας - πολιτικής εξουσίας
  
  Η αγαστή και συνεχής συνεργασία της δημόσιας υπηρεσίας με την πολιτική εξουσία αποτελεί τη βασική και απαραίτητη προϋπόθεση για ύπαρξη χρηστής δημόσιας διοίκησης. Για να επιτευχθεί αυτό, απαιτείται η ύπαρξη των ακόλουθων παραμέτρων:
  
  1. Αντικειμενική και δίκαιη εφαρμογή των νόμων.
  2. Ευσυνείδητη προώθηση της δεδηλωμένης πολιτικής της εκάστοτε κυβέρνησης.
  3. Περαιτέρω θωράκιση της δημόσιας υπηρεσίας έναντι των αθέμιτων παρεμβάσεων και της διαφθοράς.
  
  
• Συνθήκες και περιβάλλον εργασίας
  
  Ο εκσυγχρονισμός της κρατικής μηχανής περνά και μέσα από την ολοκλήρωση της στέγασης των κυβερνητικών υπηρεσιών, σε παγκύπρια κλίμακα, σε νέα, σύγχρονα και λειτουργικά γραφεία, γεγονός που θα οδηγήσει στην αύξηση της αποδοτικότητας και στην εύρυθμη και οικονομική λειτουργία της.
  
  
• Οργανωτική και διευθυντική αναβάθμιση των κυβερνητικών τμημάτων για βελτίωση της λειτουργικότητάς τους
  
  Είναι κοινώς παραδεκτό ότι η λειτουργία των υπουργείων και των τμημάτων της δημόσιας υπηρεσίας νοσεί σε πολλούς τομείς. Υπάρχουν αναποτελεσματικές δομές και διαδικασίες και συστήματα που δεν μπορούν να ανταποκριθούν ούτε στις ανάγκες της κυπριακής κοινωνίας ούτε και στις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σημαντικός ανασταλτικός παράγοντας είναι οι απηρχαιωμένες νοοτροπίες, αξίες και συμπεριφορές μιας μερίδας στελεχών της δημόσιας υπηρεσίας. Εμπόδιο στην αποτελεσματικότητα της δημόσιας υπηρεσίας αποτελεί επίσης η υφιστάμενη νοοτροπία ευθυνοφοβίας και αποφυγής ανάληψης πρωτοβουλιών. Σημαντικές αδυναμίες διαπιστώνονται και στον τομέα των ατομικών δεξιοτήτων σε θέματα διαπροσωπικής επικοινωνίας, διαπραγματεύσεων, διαχείρισης συγκρούσεων, ομαδικής εργασίας, ηγεσίας και γενικά σε θέματα δημόσιας διοίκησης.
  
  Όλα αυτά θα πρέπει να αντιμετωπιστούν αποφασιστικά, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες σε κάθε οργανισμό. Για να γίνει αυτό, απαιτείται η ανάληψη προσωπικής ευθύνης από το διευθυντή κάθε οργανισμού και η ενεργός συμμετοχή των εργαζομένων σε όλα τα επίπεδα, καθώς και άλλων εμπλεκομένων.
  
  Μέσα σε αυτό το πλαίσιο θα διερευνηθούν οι δυνατότητες αποκέντρωσης εντός των τμημάτων της δημόσιας υπηρεσίας, με την ανάθεση αρμοδιοτήτων από τα ανώτατα διευθυντικά στελέχη στους αρμόδιους λειτουργούς, ώστε να μπορούν να λαμβάνουν αποφάσεις για τα θέματα που χειρίζονται.
  
  Θα προωθήσουμε επίσης τη διεξαγωγή μελετών για λειτουργική και οργανωτική ανασυγκρότηση ζωτικών δημόσιων οργανισμών, περιλαμβανομένης της απλοποίησης και της επιτάχυνσης διαδικασιών και μεθόδων εργασίας, με σκοπό τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητάς τους και την ανάπτυξη της δυνατότητας για παραγωγή πολιτικής.
  
  Επίσης, θα καθιερωθεί η συμμετοχή της Κύπρου στο Κοινό Πλαίσιο Αξιολόγησης, που αποτελεί εργαλείο διοίκησης και ποιότητας σε οργανισμούς του δημόσιου τομέα και βάση αυτοαξιολόγησης και μέτρησης της απόδοσής τους, με σκοπό τον εντοπισμό των διοικητικών αδυναμιών και την προώθηση βελτιωτικών μέτρων για αύξηση της αποτελεσματικότητας και της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών.
  
  
• Βελτίωση των μηχανισμών πρόσληψης, αξιοποίησης, ανάπτυξης και ανέλιξης ανθρώπινου δυναμικού
  
  Για να πετύχουμε τον πιο πάνω στόχο, θα προωθήσουμε τα ακόλουθα:
  
  1. Περισσότερη ευελιξία στη λειτουργία της δημόσιας υπηρεσίας, καλύτερη αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού και επιτάχυνση των διαδικασιών πρόσληψης.
  2. Εντατικοποίηση της προσπάθειας εκσυγχρονισμού των σχεδίων υπηρεσίας, με σκοπό την ενσωμάτωση νέων προνοιών που να συνάδουν με τις σύγχρονες ανάγκες και το επίπεδο ευθύνης της κάθε θέσης.
  3. Εισαγωγή νέου συστήματος αξιολόγησης των δημόσιων υπαλλήλων.
  4. Εφαρμογή εντατικού προγράμματος εκπαίδευσης/ επιμόρφωσης διευθυντικών στελεχών σε θέματα δημόσιας διοίκησης και ιδιαίτερα στους τομείς της στρατηγικής, της διοίκησης και της ηγεσίας.
  5. Ενίσχυση της συστηματικής μάθησης/επιμόρφωσης των δημόσιων υπαλλήλων και αναβάθμιση των ατομικών δεξιοτήτων τους, μέσω του σχεδιασμού νέων επιμορφωτικών και αναπτυξιακών προγραμμάτων, με στόχο: 
  - την καλλιέργεια μιας νέας κουλτούρας στη δημόσια υπηρεσία, που θα δημιουργεί τις συνθήκες για άσκηση ποιοτικής δημόσιας διοίκησης, με επίκεντρο τον πολίτη˙
  - την ισότιμη και αποτελεσματική συμμετοχή της Κύπρου στο νέο περιβάλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
  
  
• Αξιοποίηση της σύγχρονης τεχνολογίας
  
  Για την επίτευξη του στόχου αυτού θα προωθήσουμε τα εξής:
  
  1. Ενίσχυση και εκσυγχρονισμό της Κυβερνητικής Πύλης Διαδικτύου.
  2. Επίσπευση του προγράμματος μηχανογράφησης της δημόσιας υπηρεσίας. Μελέτη και βελτίωση των νομικών και διοικητικών παραγόντων που καθυστερούν την υλοποίηση προγραμμάτων.
  3. Δημιουργία κοινής βάσης δεδομένων με τα προσωπικά δεδομένα των πολιτών που τώρα βρίσκονται διάσπαρτα σε διάφορες κυβερνητικές υπηρεσίες και σε επιμέρους συστήματα πληροφορικής. Ιδιαίτερη σημασία θα δοθεί στην πρόσβαση των λειτουργών στην κοινή βάση δεδομένων. Στο πλαίσιο αυτό θα μελετηθούν τα νομικά και άλλα προβλήματα που ενδεχομένως να δημιουργηθούν αναφορικά με την προστασία των προσωπικών δεδομένων του πολίτη.
  4. Εφαρμογή του απαιτούμενου, λόγω της εισαγωγής της πληροφορικής, ανασχεδιασμού και απλοποίηση των 5. σχετικών διαδικασιών.
  5. Ευελιξία σε θέματα εναλλαξιμότητας και επίσπευση του χρόνου λήψης αποφάσεων.
  6. Προώθηση του θεσμού της ηλεκτρονικής μάθησης.
  
  
• Βελτίωση της εξυπηρέτησης του πολίτη
  
  Όπως προαναφέραμε, η παρουσία μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση επιτάσσει μια δημόσια υπηρεσία με επίκεντρο τον πολίτη. Για τη βελτίωση της εξυπηρέτησής του θα προωθήσουμε τα εξής:
  
  1. Ενίσχυση του θεσμού των Κέντρων Εξυπηρέτησης του Πολίτη, με σκοπό την άμεση και ποιοτική εξυπηρέτησή του 2. από ένα σημείο επαφής, σε σχέση με υπηρεσίες/αρμοδιότητες που αφορούν περισσότερα από ένα υπουργεία/τμήματα.
  3. Λειτουργία Κέντρου Τηλε-εξυπηρέτησης.
  4. Ενίσχυση των υπηρεσιών ηλεκτρονικής κυβέρνησης, με στόχο την περαιτέρω διεύρυνση των δημόσιων υπηρεσιών που προσφέρονται μέσω του διαδικτύου.
  5. Επέκταση του θεσμού της εισαγωγής του Χάρτη Δικαιωμάτων του Πολίτη, με στόχο αφενός τη λεπτομερή πληροφόρηση του κοινού για τις υπηρεσίες που παρέχονται από το κάθε τμήμα/υπηρεσία και για τις υποχρεώσεις του και αφετέρου την αυτοδέσμευση των τμημάτων/υπηρεσιών έναντι των πολιτών, καθώς και την εμπέδωση της συνείδησης της ευθύνης των εργαζομένων έναντι του κοινού.
  6. Εισαγωγή Κώδικα Δεοντολογίας/Συμπεριφοράς του Δημόσιου Υπαλλήλου, με σκοπό τον καθορισμό των ευθυνών/υποχρεώσεών του, καθώς και της αναμενόμενης συμπεριφοράς του, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά το κοινό.
  7. Εκπαίδευση/επιμόρφωση των δημόσιων υπαλλήλων σε θέματα ποιοτικής εξυπηρέτησης του κοινού, με σκοπό την ανάπτυξη επαγγελματικής προσέγγισης/νοοτροπίας με επίκεντρο τον πολίτη .
  
  
• Διερεύνηση, συλλογική διάγνωση και σχέδια δράσης
  
  Ο κάθε τομέας των προτεινόμενων μεταρρυθμίσεων πρέπει να τύχει επεξεργασίας με την ενεργό συμμετοχή των εμπλεκόμενων σε κάθε περίπτωση συντελεστών, έτσι που η κάθε μεταρρύθμιση:
  
  1. Να ανταποκρίνεται στους στόχους για τους οποίους πραγματοποιείται και
  2. Να κερδίσει την αναγκαία αποδοχή, υποστήριξη και δέσμευση των εμπλεκομένων, για να διασφαλιστεί η έμπρακτη προώθηση/υλοποίησή της. 
  
  
•  Στήριξη των προσπαθειών μεταρρύθμισης
  
  Η νέα κυβέρνηση θα στηρίξει τις προσπάθειες προώθησης μεταρρυθμίσεων με τη διάθεση των αναγκαίων οικονομικών και ανθρώπινων πόρων. Θα απαιτηθεί η ενεργός εμπλοκή φορέων προώθησης αλλαγών στη δημόσια υπηρεσία (όπως η Κυπριακή Ακαδημία Δημόσιας Διοίκησης), καθώς και συμβουλευτικές υπηρεσίες του ιδιωτικού τομέα της Κύπρου και του εξωτερικού.
  
  
• Προγραμματισμός και συντονισμός μεταξύ των διαφόρων τμημάτων
  
  1. Το διαχρονικό πρόβλημα της έλλειψης προγραμματισμού και συντονισμού είναι σοβαρό και πρέπει να αντιμετωπιστεί αποφασιστικά. Πέραν τούτου, έχουν παρατηρηθεί και περιπτώσεις σχέσεων αντιπαλότητας μεταξύ υπουργείων, με αποτέλεσμα να μην προχωρούν έργα και να ακυρώνεται η κυβερνητική πολιτική. Η πρότασή μας για βελτίωση της υφιστάμενης κατάστασης είναι η μελέτη του ενδεχομένου δημιουργίας Γραφείου Συντονιστή Υπουργείων ή διορισμού Συντονιστή Υπουργείων με αναφορά απευθείας στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
  2. Ο Συντονιστής Υπουργείων θα αναλάβει και το συντονισμό της μελέτης και της προώθησης μεταρρυθμίσεων στη δημόσια υπηρεσία, αφού πρώτα προβεί στις απαραίτητες διαβουλεύσεις με τους αρμοδίους των υπουργείων και των συντεχνιών, έτσι ώστε όλοι οι εμπλεκόμενοι να συμμετέχουν στην προώθηση των μεταρρυθμίσεων.