20. ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΚΑΙ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ

Οι βασικές μας αντιλήψεις

Αντικρίζουμε την υγεία ως κοινωνικό αγαθό το οποίο έχει υποχρέωση να παρέχει ένα κράτος στους πολίτες του. Για ένα σύγχρονο κράτος η υγεία και ο τρόπος διαχείρισής της αντικατοπτρίζουν με τον πιο αποφασιστικό τρόπο το επίπεδο κοινωνικής δικαιοσύνης, αλλά και πολιτισμού της κοινωνίας.

Αποτελεί θεμελιώδη πολιτική τοποθέτησή μας ότι τα ιδρύματα του τομέα υγείας δεν παράγουν αγαθά προς κατανάλωση, αλλά παρέχουν πολύτιμες υπηρεσίες και επιτελούν κοινωνικό έργο.

Στόχος μας ο εκσυγχρονισμός της κοινωνίας και η ταυτόχρονη ουσιαστική αναβάθμιση του τομέα της υγείας. Ως σύγχρονη κοινωνία θα πετύχουμε τη βελτίωση του συνολικού επίπεδου υγείας και την άνετη διαβίωση όλων των πολιτών. Η προσφορά αναβαθμισμένων υπηρεσιών στον κάθε πολίτη ξεχωριστά και η δημιουργία συνθηκών ευημερίας και περαιτέρω ανάπτυξης είναι άρρηκτα δεμένα με τη φιλοσοφία μας.

Ο εκσυγχρονισμός που εμείς θέλουμε για τον τομέα της υγείας δε θα περιορίζεται ούτε θα στραγγαλίζεται από οικονομικίστικες, νεοφιλελεύθερες, αντιλαϊκές προσεγγίσεις. Ο τομέας της υγείας πρέπει να παρέχει σε όλους τους πολίτες ίσες ευκαιρίες πρόσβασης στις υπηρεσίες υγείας, να αξιοποιεί το υφιστάμενο δυναμικό, να περιορίζει τη σπατάλη, να διασφαλίζει την ποιότητα της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και ταυτόχρονα να είναι κοινωνικά δίκαιος.

Στόχος μας η εφαρμογή στον πιο υψηλό βαθμό νοικοκυρεμένης, διάφανης και ορθολογικής διαχείρισης των πόρων του ευρύτερου τομέα της υγείας, με επιστημονικές προσεγγίσεις και σωστούς στρατηγικούς σχεδιασμούς.

Ο εκσυγχρονισμός που οραματιζόμαστε στον τομέα της υγείας δε θα ικανοποιείται με την ευημερία κάποιων ξεχωριστών και επιλεγμένων αριθμητικών δεικτών ούτε και θα προστατεύει μόνο προκαθορισμένες ομάδες πολιτών, αλλά θα υπηρετεί τα καθημερινά συμφέροντα και τις ανάγκες του συνόλου των πολιτών, με ιδιαίτερη έμφαση στη βελτίωση των συνθηκών ζωής και στην ευημερία των μη προνομιούχων στρωμάτων της κοινωνίας. Για μας η παροχή ποιοτικής ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης είναι δικαίωμα όλων και όχι πολυτέλεια για τους λίγους.

Η Κύπρος δεν ευτύχησε μετά από σχεδόν πενήντα χρόνια ανεξαρτησίας να εφαρμόσει ένα σύγχρονο και αποτελεσματικό Γενικό Σχέδιο Υγείας. Η απουσία ενός Γενικού Σχεδίου Υγείας δημιουργεί συνθήκες μη ομαλής ανάπτυξης των προσφερόμενων υπηρεσιών, τόσο στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, καθυστέρηση στην ανάπτυξη σύγχρονων τομέων της παροχής ιατρικών υπηρεσιών, αλλά και μη ορθολογική χρήση των διαθέσιμων οικονομικών πόρων.

Είναι πεποίθηση και πολιτική μας επιλογή ότι ο δημόσιος τομέας, οργανωμένος βάσει ορθολογικών και σύγχρονων επιστημονικών προδιαγραφών, θα πρέπει να αποτελέσει τον κεντρικό άξονα λειτουργίας του Γενικού Σχεδίου Υγείας, με παράλληλη και ισόρροπη ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα. Οι δύο τομείς, μέσα σε συνθήκες ευγενούς άμιλλας, οφείλουν να αλληλοσυμπληρώνονται.

Το Γενικό Σχέδιο Υγείας πρέπει να προσφέρει ίσες ευκαιρίες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης υψηλού επιπέδου σε όλους τους πολίτες, ανεξάρτητα από την κοινωνικοοικονομική τους κατάσταση και τον τόπο διαμονής τους και να διασφαλίζει το δικαίωμα του ασθενούς να τυγχάνει περίθαλψης από γιατρό και νοσηλευτήριο της επιλογής του.

Οι στρατηγικοί μας στόχοι

Η ανάπτυξη του τομέα της υγείας πρέπει να γίνει με επιστημονικούς σχεδιασμούς, έτσι που να καταστήσει την Κύπρο ένα σύγχρονο και αναπτυγμένο περιφερειακό κέντρο παροχής ιατρικών υπηρεσιών.

• Επιβάλλεται η ίδρυση το συντομότερο δυνατόν υψηλού επιπέδου Ιατρικής Σχολής. Η ακαδημαϊκή ιατρική αποτελεί βασικό παράγοντα συνεχούς εκσυγχρονισμού του τομέα της υγείας, μελέτης, έρευνας και ανάπτυξης, αλλά και συνεχούς αναβάθμισης της ιατρικής.
  
• Δεσμευόμαστε για εκσυγχρονισμό και θεσμοθέτηση της συνεχούς και διά βίου επιμόρφωσης όλου του προσωπικού των Υπηρεσιών Υγείας, σε όλες τις βαθμίδες. Η παροχή υποτροφιών και κινήτρων για περαιτέρω μόρφωση και εκπαίδευση του προσωπικού θα είναι συνώνυμο της διακυβέρνησής μας.
  
• Η αύξηση των κονδυλίων που διατίθενται στους τομείς βελτίωσης της συνολικής υγείας των πολιτών αποτελεί μέρος της αντίληψής μας για κοινωνικό κράτος.
  
• Είναι δέσμευσή μας ότι θα διαχειριστούμε αυτά τα κονδύλια με μοναδικό γνώμονα την όσο το δυνατόν αποδοτικότερη αξιοποίησή τους.
  
• Η σύγχρονη επανάσταση στους τομείς διάγνωσης, επεμβατικής και φαρμακευτικής θεραπείας μιας σειράς παθολογικών καταστάσεων απαιτεί τη γρήγορη υιοθέτηση και εφαρμογή αυτών των μεθόδων θεραπείας με εγκυρότητα, ευελιξία και υψηλό βαθμό επιτυχίας, αλλά και δυνατότητες συνεχούς αύξησης των δαπανών για την έγκαιρη εξασφάλιση φαρμακευτικών σκευασμάτων. Είμαστε έτοιμοι να εφαρμόσουμε νέους, ευφάνταστους τρόπους απόκτησης ιατρικού εξοπλισμού, αλλά και αναβάθμισης του υπάρχοντος, με ευέλικτες και νομικά κατοχυρωμένες διαδικασίες, αλλά και με πλήρη συναίσθηση της ανάγκης εξοικονόμησης και σεβασμού του δημόσιου χρήματος.
  
• Οι ρυθμοί εξέλιξης της εφαρμογής του Γενικού Συστήματος Υγείας δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας μας. Είναι αμετάθετος πολιτικός μας στόχος η εφαρμογή ενός Γενικού Συστήματος Υγείας με κοινωνικό πρόσωπο.
  
• Στόχος μας παράλληλα η ουσιαστική επιτάχυνση των ρυθμών εφαρμογής του Γενικού Συστήματος Υγείας και η διατήρηση, η περαιτέρω ενίσχυση και ο εκσυγχρονισμός του δημόσιου τομέα υγείας ως ενός από τους δύο βασικούς πυλώνες εφαρμογής του Γενικού Συστήματος Υγείας.
  
• Ο ιδιωτικός τομέας υγείας θα λειτουργεί, όπως και ο δημόσιος τομέας, με αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο, προδιαγραφές, κανονισμούς λειτουργίας και προστασίας των εργαζομένων και των ασθενών.
  
• Η οργανωτική δομή, η συγκρότηση και η στελέχωση των νοσηλευτηρίων θα ενισχυθούν, μέσα από συμφωνημένες πρόνοιες αυτονόμησης των κρατικών νοσοκομείων, στα πλαίσια του Γενικού Συστήματος Υγείας.
  
• Δέσμευσή μας η πλήρης μηχανογράφηση των νοσηλευτηρίων, αποδίδοντας ιδιαίτερη σημασία στην προστασία των ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων των ασθενών. Προσπάθειά μας η δημιουργία παγκύπριου ηλεκτρονικού αρχείου ασθενών, ανεξαρτήτως αν νοσηλεύονται στον κρατικό ή στον ιδιωτικό τομέα.
  
• Η σύσταση και λειτουργία οργανισμού συλλογής και αξιόπιστης ανάλυσης στατιστικών δεδομένων, για σκοπούς έρευνας και βελτίωσης της παρεχόμενης ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, αποτελεί για μας μονόδρομο.
  
• Θα προωθήσουμε αλλαγή στη δομή του Υπουργείου Υγείας, ώστε να καταστεί πιο ευέλικτο και να συνάδει με τις απαιτήσεις του Γενικού Συστήματος Υγείας.
  
• Θα εισαχθεί συστηματικός ποιοτικός έλεγχος σε όλα τα νοσηλευτικά ιδρύματα.
  
• Θα εφαρμόσουμε το θεσμό της Ιατρικής Εργασίας στις προβλεπόμενες από το νόμο επιχειρήσεις.
  
• Η δημιουργία εξειδικευμένων μονάδων, όπως γηριατρικής κλινικής και κλινικής λοιμωδών νοσημάτων, η λειτουργία ογκολογικής κλινικής στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού, η δημιουργία κλιμακίων ογκολογικής θεραπείας σε όλες τις επαρχίες και σύγχρονων εντατικών μονάδων σε όλα τα νοσοκομεία συνιστούν προτεραιότητες για τη διακυβέρνησή μας.
  
• Θα εκσυγχρονίσουμε την οργάνωση και στελέχωση των τμημάτων επειγόντων περιστατικών και ατυχημάτων, καθώς και τον τρόπο υποδοχής και επιλογής των ασθενών και θα αναβαθμίσουμε την υπηρεσία ασθενοφόρων και την παροχή πρώτων βοηθειών στον τόπο του ατυχήματος.
  
• Θα αναπτύξουμε το Σύστημα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας ως μέτρο ουσιαστικής πρόληψης, μέσα από ένα ευρύ και ορθολογικά γεωγραφικά κατανεμημένο σύστημα Πολυδύναμων Ιατρικών Κέντρων. Τα παρόντα κέντρα θα ενισχυθούν και θα βελτιωθούν, ενώ νέα κέντρα θα καλύψουν την ανισότητα στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη μεταξύ κέντρου και περιφέρειας.
  
• Θα συνδέσουμε, άμεσα και ουσιαστικά, την αναβάθμιση του επιπέδου υγείας του πληθυσμού με άλλες κοινωνικές δραστηριότητες, όπως ο αθλητισμός (η διά βίου άθληση), η ανάπτυξη σωστών διατροφικών προτύπων, η υγιεινή των τροφίμων κτλ.
  
• Η συνεχής διαφώτιση του κοινού για τους κινδύνους που διατρέχει η υγεία του, αλλά και η λήψη, σε οργανωμένη βάση, συγκεκριμένων μέτρων πρόληψης πολλών ασθενειών, η αυστηρή προσήλωση σε επιστημονικά τεκμηριωμένα προγράμματα πρόληψης με στατιστικά αποδεκτούς δείκτες, που είναι αποτέλεσμα ανάλυσης τόσο των παγκόσμιων όσο και των τοπικών εμπειριών, θα δώσουν νέα ώθηση στη μείωση της νοσηρότητας σε πολλούς τομείς, αλλά και στην ουσιαστική εξοικονόμηση πόρων.
  
• Θα προωθήσουμε, με συντονισμένα προγράμματα, την πρόληψη, αλλά και την έγκαιρη επισήμανση και διάγνωση ιατρικών προβλημάτων. Τα παρόντα σχολικά προγράμματα θα επεκταθούν και θα ενισχυθούν. Θα αρχίσουν μεθοδικά και προγραμματισμένα οι εξετάσεις για καρκίνο του μαστού, του τραχήλου της μήτρας, του παχέος εντέρου και για προστάτη. Θα συστηματικοποιηθεί η ενημέρωση της νεολαίας για το AIDS και τα ναρκωτικά. Θα εφαρμοστούν προγράμματα με στόχο τη βελτίωση των διατροφικών συνηθειών, την καταπολέμηση του καπνίσματος, της παχυσαρκίας και της αλόγιστης χρήσης φαρμάκων, την αντιμετώπιση των καρδιοπαθειών, του σακχαρούχου διαβήτη και της υπέρτασης. Θα εφαρμοστούν επίσης προγράμματα για τη μείωση των εργατικών και τροχαίων ατυχημάτων.
  
• Θα προχωρήσουμε σε δραστική αναβάθμιση της αντιμετώπισης ατόμων με ειδικές ανάγκες, παραπληγικών και άλλων.
  
• Θα αναβαθμίσουμε τα συστήματα ελέγχου και διαχείρισης των υδάτινων πόρων.
  
• Θα προχωρήσουμε στην πλήρη εναρμόνισή μας με τους ευρωπαϊκούς κώδικες, οδηγίες και σχεδιασμούς στον ευρύτερο τομέα ελέγχου και ασφάλειας των τροφίμων.
  
• Θα θεσπίσουμε νομικά μέτρα για τη δημιουργία ασφαλιστικών δικλίδων προστασίας του πληθυσμού από την παραγωγή, διάθεση και χρήση γενετικά μεταλλαγμένων τροφίμων.
  
• Η πολιτεία οφείλει να χρησιμοποιήσει ως παράδειγμα προς μίμηση τα θετικά στοιχεία λειτουργίας του Ογκολογικού Κέντρου και του Ινστιτούτου Νευρολογίας και Γενετικής, αλλά την ίδια στιγμή απαιτείται να επιλύσει τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν, προς όφελος όλων των πολιτών και ασθενών.
  
• Το σύστημα αποστολής ασθενών στο εξωτερικό πρέπει να βελτιωθεί και να εκσυγχρονιστεί περαιτέρω, όσον αφορά τα επίπεδα οργάνωσης, συνεργασίας με ιατρικά κέντρα του εξωτερικού, διαχείρισης, αλλά και εποπτείας των σχετικών δαπανών. Στόχος μας θα είναι η εισαγωγή στην Κύπρο των θεραπειών, αλλά και της γνώσης των κέντρων στα οποία αποστέλλονται οι Κύπριοι ασθενείς. Η μετάκληση εγνωσμένου κύρους ιατρών στην Κύπρο για τη θεραπεία δύσκολων περιπτώσεων αποτελεί άλλη εναλλακτική λύση του προβλήματος. Αφενός οι Κύπριοι ασθενείς θα λαμβάνουν την κατάλληλη αγωγή και αφετέρου θα εκπαιδεύεται το επιτόπιο ιατρικό προσωπικό.
  
• Θα προχωρήσουμε σε ριζική αναδιάρθρωση της παροχής υπηρεσιών και κατ’ οίκον φροντίδας στην τρίτη ηλικία, με τρόπο που να συνάδει με τις σύγχρονες αντιλήψεις.
  
• Θα ενισχύσουμε τη Νοσηλευτική Σχολή. Η προσέλκυση νέου προσοντούχου προσωπικού, η βελτίωση της κλινικής εκπαίδευσης των νοσηλευτών με αύξηση των κλινικών εκπαιδευτών, η αναβάθμιση της υλικοτεχνικής υποδομής, των κτιριακών εγκαταστάσεων και των εποπτικών μέσων διδασκαλίας, καθώς και η παροχή υποτροφιών δεν είναι απλά μια υπόσχεση˙ αποτελεί δέσμευσή μας.

Η ανάπτυξη του τομέα της υγείας και η παροχή υψηλού επιπέδου ιατρικών υπηρεσιών είναι άμεσα συνδεδεμένη με το συνολικό πνεύμα φιλολαϊκής πολιτικής και εκσυγχρονισμού που υιοθετούμε.

Για μας η υγεία είναι δικαίωμα για όλους και όχι πολυτέλεια για τους λίγους. Ο τομέας της υγείας αποτελεί τον πιο σίγουρο δείκτη για το επίπεδο παρουσίας ή απουσίας κοινωνικών ευαισθησιών μέσα στα πλαίσια λειτουργίας του κοινωνικού κράτους.

Τόσο η ιστορία μας όσο και οι αγώνες μας για υπεράσπιση των δικαιωμάτων των ευρύτερων στρωμάτων του κυπριακού λαού αποτελούν την πιο ισχυρή εγγύηση για ουσιαστική βελτίωση, πρόοδο και ανάπτυξη του τομέα της υγείας στον τόπο μας.