21. ΠΑΙΔΕΙΑ - ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ

Για μας η παιδεία αποτελεί την καλύτερη επένδυση για την κοινωνική, την οικονομική, την πνευματική και την πολιτιστική ανάπτυξη και πρόοδο σε κάθε σύγχρονη κοινωνία.

Θεωρούμε την παιδεία βασικό κοινωνικό αγαθό, το οποίο πρέπει να διασφαλίζεται με την παροχή δημόσιας, υψηλής ποιότητας και δωρεάν εκπαίδευσης σε όλες τις βαθμίδες του εκπαιδευτικού συστήματος.

Αγωνιζόμαστε ώστε κανένας νέος να μη μένει αμόρφωτος, σε μια εποχή μάλιστα που χαρακτηρίζεται από την επιστημονικοτεχνική επανάσταση, την έκρηξη των γνώσεων και τη ραγδαία ανάπτυξη των τεχνολογιών, της πληροφορίας και της επικοινωνίας. Αυτό μπορεί να διασφαλιστεί μόνο με την παροχή ίσων ευκαιριών σε όλους τους νέους και ειδικότερα με την εξίσωση των δυνατοτήτων επιτυχίας τους.

Έχουμε υιοθετήσει τις βασικές αρχές της έκθεσης της Επιτροπής για την Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση, συμμεριζόμενοι το όραμα για «ένα δημοκρατικό σχολείο της αγοράς του δήμου, ένα δημοκρατικό σχολείο του πολίτη και όχι ένα σχολείο της οικονομίας της αγοράς».

Στοχεύουμε στην απελευθέρωση των τεράστιων δημιουργικών δυνατοτήτων των βασικών συντελεστών της εκπαίδευσης (μαθητών, φοιτητών, εκπαιδευτικών), καθώς και στη διαλεκτική σύζευξη των διαφόρων λειτουργιών του σχολείου, ώστε παράλληλα και ταυτόχρονα να προωθεί τις πανανθρώπινες αξίες και ιδανικά, να προάγει την κριτική σκέψη, να καλλιεργεί δεξιότητες, ικανότητες και ταλέντα και να προσφέρει γνώσεις από όλο το φάσμα των επιστημών. Επίσης, θα εργαστούμε για ένα σχολείο που να καλλιεργεί την αγάπη για τη γλώσσα και τον πολιτισμό μας, με σεβασμό στη διαφορετικότητα και στο γλωσσικό, πολιτιστικό και θρησκευτικό πλουραλισμό που χαρακτηρίζει την κυπριακή και την ευρωπαϊκή κοινωνία.

Θα εργαστούμε για ένα σχολείο που θα καλλιεργεί την ολόπλευρη μόρφωση και θα δίνει στους νέους μας και στην κυπριακή κοινωνία τη δυνατότητα να βαδίζουν με αυτοπεποίθηση και σιγουριά στο δύσκολο, αλλά και γεμάτο προκλήσεις δρόμο της κοινωνικής και ατομικής προόδου.

Η ευρωπαϊκή και διεθνής πραγματικότητα

Είναι σαφές και ξεκάθαρο ότι απορρίπτουμε νεοφιλελεύθερες πολιτικές, που στοχεύουν στην προσαρμογή ή, ακόμη χειρότερα, στην ολοκληρωτική υποταγή της εκπαίδευσης στις ανάγκες της αγοράς εργασίας.

Κατά συνέπεια, είναι με σοβαρό προβληματισμό και έντονες επιφυλάξεις που καταγράφουμε εκείνες τις τάσεις, σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο, οι οποίες δυστυχώς έχουν αυτή την κατεύθυνση, όπως και την κατεύθυνση της ολοένα και μεγαλύτερης εξάρτησης της ανώτατης κυρίως εκπαίδευσης από τις μεγάλες επιχειρήσεις. Πολύ περισσότερο εναντιωνόμαστε στην τάση για εμπορευματοποίηση της εκπαίδευσης και στην ιδιωτικοποίηση αυτού του νευραλγικής σημασίας τομέα, κατά τρόπο ώστε να αναιρείται η θέση αρχής ότι η εκπαίδευση αποτελεί δημόσιο αγαθό και δημόσια ευθύνη.

Η πολιτική μας τοποθετεί την παιδεία πάνω από την αγορά. Αναγνωρίζοντας το ρόλο της παιδείας στην οικονομική ανάπτυξη και την ευημερία, δίνουμε έμφαση στη διαμόρφωση ενεργών και κοινωνικά ευαίσθητων πολιτών. Πολιτική μας είναι να ενισχύσουμε όλους τους δημόσιους φορείς παιδείας, αφήνοντας επίσης χώρο για ανάπτυξη δημιουργικών πρωτοβουλιών από τους πολίτες.

Ασφαλώς αναγνωρίζουμε ότι το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο για την εκπαίδευση περιλαμβάνει και θετικά στοιχεία, όπως είναι ο στόχος για περισσότερη ισότητα στην εκπαίδευση, για μείωση του ποσοστού των μαθητών που εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολείο και για βελτίωση της εκπαίδευσης που προσφέρεται σε παιδιά με ειδικές ανάγκες. Πρόθεσή μας είναι να αξιοποιήσουμε όλες τις δυνατότητες που παρέχει η ένταξή μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση για το καλό της κυπριακής εκπαίδευσης.

Η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση

Η ανάγκη για μια προοδευτική ριζοσπαστική εκπαιδευτική μεταρρύθμιση ήταν επιβεβλημένη από την ίδια τη ζωή και την πραγματικότητα.

Επί των ημερών της απερχόμενης κυβέρνησης στηρίξαμε και εργαστήκαμε αρχικά για να εκδοθεί η έκθεση της Επιτροπής των επτά πανεπιστημιακών για την Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση, με τις αρχές και τους στόχους της οποίας εκφράσαμε τη συμφωνία μας. Στη συνέχεια εργαστήκαμε για την υλοποίηση των συγκεκριμένων εισηγήσεων και μέτρων που προτάθηκαν, τη μεγάλη πλειοψηφία των οποίων επίσης αποδεχτήκαμε.

Ήδη, με τη δική μας καθοριστική συμβολή, πολλά από τα μέτρα και τις πολιτικές αυτές είτε υλοποιήθηκαν είτε βρίσκονται σε τροχιά υλοποίησης. Ως βασικότερα θα μπορούσαν να αναφερθούν η ίδρυση του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου και η εισαγωγή των πρώτων φοιτητών του φέτος, η ίδρυση και λειτουργία του Ανοιχτού Πανεπιστημίου, η θεσμοθέτηση της δημόσιας, δωρεάν υποχρεωτικής προδημοτικής εκπαίδευσης, η εφαρμογή σε πιλοτική βάση του ενιαίου υποχρεωτικού ολοήμερου σχολείου, η αύξηση των δαπανών για την υλικοτεχνική υποδομή και η μείωση του αριθμού μαθητών κατά τμήμα από 30 σε 25 στην Α’ τάξη δημοτικού και γυμνασίου και στην Γ’ τάξη λυκείου.

Προβλήματα και αδυναμίες

Από εκεί και πέρα πολλά άλλα μέτρα που περιλαμβάνονται τόσο στο κυβερνητικό πρόγραμμα όσο και στην έκθεση της Επιτροπής παραμένουν ανεκπλήρωτα ή ακόμη χειρότερα έχουν υλοποιηθεί σε αντίθετη κατεύθυνση από την προβλεπόμενη.

Δεν έχει για παράδειγμα υλοποιηθεί η δέσμευση για αύξηση των δημόσιων δαπανών για την εκπαίδευση στο 8%, αφού αυτές βρίσκονται στο 6,1%. Δεν έχουν προχωρήσει η ίδρυση Ιατρικής Σχολής, τα Μεταλυκειακά Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάρτισης, η καθολική εισαγωγή ηλεκτρονικών υπολογιστών στα σχολεία, ο Φορέας Σχολικών Κτιρίων, η αύξηση των δαπανών για την έρευνα στο 3% του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος (1% από δημόσιες δαπάνες και 2% από ιδιωτικές επενδύσεις) και αρκετά άλλα.

Συνακόλουθα, παραβιάστηκε το πρόγραμμα σε κεντρικά ζητήματα πολιτικής, όπως για παράδειγμα με την ίδρυση κερδοσκοπικών ιδιωτικών πανεπιστημίων και την προσπάθεια επέκτασης του ορίου αφυπηρέτησης των εκπαιδευτικών στο 63ο έτος.

Πάνω απ’ όλα όμως παραμένουν ακόμη πολλές και σημαντικές δομικές και λειτουργικές αδυναμίες στην παιδεία μας. Το περιεχόμενο της εκπαίδευσης (αναλυτικά προγράμματα, διδακτικά μέσα και βοηθήματα, φιλοσοφία της παρεχόμενης εκπαίδευσης) δεν έχει εκσυγχρονιστεί, οι μέθοδοι διδασκαλίας δεν έχουν ανανεωθεί σε ικανοποιητικό βαθμό, τα συστήματα επιμόρφωσης και αξιολόγησης δεν έχουν διαφοροποιηθεί. Οι αδυναμίες αυτές συχνά οδηγούν τους μαθητές στην παραίτηση, την αποτυχία και την παραπαιδεία.

Οι συνέπειες αυτής της αδυναμίας είναι η διατήρηση σε μεγάλο βαθμό της ίδιας αρνητικής εικόνας που παρουσίαζε το εκπαιδευτικό σύστημα ως προς τις δύο βασικές πληγές του, οι οποίες παραμένουν αιμάσσουσες, αυτές της παραπαιδείας και της σχολικής αποτυχίας, οι οποίες δεν έχουν δυστυχώς αντιμετωπιστεί, με αποτέλεσμα να συνεχίζουν να προκαλούν σοβαρές αρνητικές παρενέργειες στην παιδεία και στην κοινωνία.

Συνεχίζουμε και ολοκληρώνουμε την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση

Δεδομένου ότι ο ρυθμός υλοποίησης της μεταρρύθμισης δεν υπήρξε ικανοποιητικός, από πλευράς μας δεσμευόμαστε να επιταχύνουμε την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. Η πραγμάτωση της μεταρρύθμισης θα στηριχθεί σε ένα πενταετές σχέδιο δράσης, με συγκεκριμένο χρονικό προγραμματισμό, ώστε να καταμεριστούν με τρόπο ρεαλιστικά υλοποιήσιμο οι δαπάνες και να μην αιφνιδιάζονται οι επηρεαζόμενοι από ασυντόνιστες και ευκαιριακές πρωτοβουλίες. Ταυτόχρονα, δεσμευόμαστε ότι θα επεκτείνουμε και θα εμβαθύνουμε το δημόσιο διάλογο για την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση.

Το δικό μας πενταετές πρόγραμμα παρουσιάζεται πιο κάτω.

Αναδομούμε το σχολικό σύστημα και ανανεώνουμε το περιεχόμενο της εκπαίδευσης

Δεσμευόμαστε για την άμεση έναρξη ενός συστηματικού διαλόγου με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, ώστε να προχωρήσουμε σε αλλαγές στη δομή και το περιεχόμενο του σχολικού συστήματος, με βάση τους πιο κάτω άξονες:

• Την επέκταση της δημόσιας δωρεάν υποχρεωτικής εκπαίδευσης από 10 σε 12 χρόνια και τη δημιουργία μιας νέας ενότητας δωδεκάχρονης υποχρεωτικής εκπαίδευσης.
  
• Την ενοποίηση της Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης και της Τεχνικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης σε μια νέα μορφή ενιαίου λυκείου, το οποίο θα συνδυάζει οργανικά τη γενική και την τεχνική επαγγελματική εκπαίδευση.
  
• Τον εκσυγχρονισμό του περιεχομένου της εκπαίδευσης, με την ανάπτυξη νέων αναλυτικών προγραμμάτων, από το νηπιαγωγείο μέχρι το ενιαίο λύκειο και με την παραγωγή νέων ή συμπληρωματικών διδακτικών εγχειριδίων και υλικού διδασκαλίας.
  
• Την εισαγωγή νέων μεθόδων διδασκαλίας, που θα καλλιεργούν την κριτική σκέψη, τις ανθρωπιστικές αξίες, τις δημοκρατικές στάσεις και αρετές.
  
• Την αναδιαμόρφωση του ωρολογίου προγράμματος και των μαθημάτων που διδάσκονται.
  
• Την άμεση υλοποίηση του μέτρου για μείωση των μαθητών κατά τμήμα από 30 σε 25 σε όλες τις τάξεις.
  
• Τον αναπροσανατολισμό της εκπαίδευσης από τον εθνοκεντρισμό στην πολυπολιτισμική αντίληψη του κόσμου και στο σεβασμό των άλλων.
  
• Την εισαγωγή προγραμμάτων διά βίου εκπαίδευσης, με την ίδρυση και λειτουργία ενός συστήματος μεταλυκειακής εκπαίδευσης και κατάρτισης, όπως επίσης και την αύξηση του αριθμού και τον εκσυγχρονισμό των εσπερινών σχολείων, των Κρατικών Ινστιτούτων Επιμόρφωσης και των Κέντρων Επιμόρφωσης Ενηλίκων.
  
• Την ουσιαστική ενίσχυση της Υπηρεσίας Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας, για να μπορέσει να ανταποκριθεί αποτελεσματικά τόσο στην αντιμετώπιση όσο και στην πρόληψη των σύγχρονων ψυχοκοινωνικών προβλημάτων που παρουσιάζονται στα σχολεία.
  
• Τη δημιουργία της απαραίτητης υποδομής και τη λήψη ουσιαστικών μέτρων για αναβάθμιση του σχολικού αθλητισμού και της πολιτιστικής δημιουργίας και ανάπτυξης με επίκεντρο το σχολείο.
  
• Τον εκσυγχρονισμό και τη βελτίωση του καταλόγου διοριστέων, χωρίς να αλλάζει η βασική του φιλοσοφία.

Αναδιοργανώνουμε τις διοικητικές δομές του εκπαιδευτικού συστήματος

Ο συγκεντρωτισμός, η γραφειοκρατία, το άκαμπτο και απηρχαιωμένο, γραφειοκρατικό και ανελαστικό σύστημα διοίκησης και εποπτείας της εκπαίδευσης εμποδίζουν κάθε προσπάθεια για εκσυγχρονισμό. Για την αναδόμηση της οργάνωσης και της διοίκησης του εκπαιδευτικού συστήματος θα προωθήσουμε:

• Την άμεση αναδόμηση του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού. Αυτή συνεπάγεται την αποκέντρωση αρμοδιοτήτων και ευθυνών στις επαρχίες και τις σχολικές μονάδες και τη δημιουργία νέων επιτελικών δομών.
  
• Την εισαγωγή συστημάτων μηχανογράφησης για την τυποποίηση και επιτάχυνση των γραφειοκρατικών διαδικασιών.

Εκσυγχρονίζουμε τους μηχανισμούς διαμόρφωσης εκπαιδευτικής πολιτικής

• Συστήνουμε άμεσα Επιστημονικό Συμβούλιο και Μονάδα Σχεδιασμού και Προώθησης της Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης, ώστε η εκπαιδευτική πολιτική να διαμορφώνεται με βάση τα δεδομένα της σύγχρονης επιστήμης και να ξεφύγουμε από τον “παιδαγωγικό εμπειρισμό” που επικρατεί σήμερα στη διαμόρφωση εκπαιδευτικής πολιτικής.
  
• Προχωρούμε στη δημιουργία Κέντρου Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης, αποστολή του οποίου θα είναι η διεξαγωγή εκπαιδευτικής έρευνας και η συνεχής επιστημονική αξιολόγηση ολόκληρου του εκπαιδευτικού συστήματος.

Διαμορφώνουμε ολοκληρωμένο σύστημα ενδοϋπηρεσιακής επιμόρφωσης εκπαιδευτικών

Συμφωνούμε με την Επιτροπή Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης ότι «η εκπαίδευση και επιμόρφωση των εκπαιδευτικών είναι μια από τις πιο κρίσιμες παραμέτρους που επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό την απόδοση ενός εκπαιδευτικού συστήματος». Στόχος του συστήματος επιμόρφωσης θα είναι η ανάπτυξη κριτικών εκπαιδευτικών, για να μην είναι απλώς και μόνο παθητικοί εφαρμοστές εκπαιδευτικών μέτρων και αλλαγών.

Θα προωθήσουμε:

• Την άμεση αναδιαμόρφωση του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Κύπρου, για να ανταποκριθεί με επιτυχία στον επιτελικό ρόλο που πρέπει να έχει στα πλαίσια του νέου συστήματος ενδοϋπηρεσιακής επιμόρφωσης.
  
• Την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου συστήματος ενδοϋπηρεσιακής επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών, για τη συνεχή ποιοτική βελτίωση του εκπαιδευτικού μας συστήματος.
  
• Το σχεδιασμό και την εισαγωγή εξειδικευμένων επιμορφωτικών προγραμμάτων, που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες του εκπαιδευτικού συστήματος, των σχολικών μονάδων και των εκπαιδευτικών, σε κάθε στάδιο της σταδιοδρομίας τους.
  
• Τη θέσπιση κινήτρων για παρακολούθηση μεταπτυχιακών σπουδών από εκπαιδευτικούς.
  
• Την εισαγωγή προγραμμάτων διά βίου εκπαίδευσης των εκπαιδευτικών, που θα τους επιτρέψουν να παραμένουν πάντα σε επαφή με τις τρέχουσες γνώσεις και ανακαλύψεις στην παιδαγωγική επιστήμη.

Προχωρούμε στην εφαρμογή ενός νέου συστήματος αξιολόγησης

Είναι γενικά παραδεκτό ότι το υφιστάμενο σύστημα αξιολόγησης των εκπαιδευτικών επιβάλλεται να διαφοροποιηθεί και να εκσυγχρονιστεί. Υποστηρίζουμε ότι η διαμόρφωση ενός νέου συστήματος αξιολόγησης θα πρέπει να επιτευχθεί συναινετικά, μέσα από έναν ανοιχτό, δομημένο και συστηματικό διάλογο, στον οποίο σημαντικός θα είναι ο ρόλος των άμεσα επηρεαζομένων, δηλαδή των εκπαιδευτικών.

Εμείς θα προωθήσουμε:

• Την κατάργηση του μονοδιάστατου μοντέλου του επιθεωρητισμού και την καθιέρωση ενός πολυδιάστατου μοντέλου αξιολόγησης.
  
• Την ανάπτυξη ενός συστήματος εσωτερικής αξιολόγησης του έργου της σχολικής μονάδας.
  
• Τον περιορισμό της εξωτερικής αξιολόγησης των εκπαιδευτικών στις περιπτώσεις μονιμοποίησης και προαγωγής.
  
• Τη δημιουργία εναλλακτικών βαθμίδων ανέλιξης των εκπαιδευτικών, που αποσκοπούν στην αξιοποίησή τους από το εκπαιδευτικό σύστημα ανάλογα με τις ιδιαίτερες ικανότητες και κλήσεις τους.

Προωθούμε αλλαγές σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης

Προδημοτική εκπαίδευση

Θα προωθήσουμε:

• Την κτιριολογική αναβάθμιση των δημόσιων νηπιαγωγείων και τη δημιουργία άνετων και κατάλληλων παιχνιδότοπων.
  
• Την αύξηση των κονδυλίων και τη δικαιότερη κατανομή της επιχορήγησης στα δημόσια νηπιαγωγεία.
  
• Την επέκταση της δημόσιας δωρεάν υποχρεωτικής προδημοτικής εκπαίδευσης τουλάχιστον κατά ένα χρόνο, ώστε να καλύπτει τα παιδιά ηλικίας 3 χρονών και 8 μηνών μέχρι 4 και 8 μηνών.
  
• Την επέκταση του θεσμού του προαιρετικού ολοήμερου νηπιαγωγείου για δημιουργική απασχόληση των παιδιών και εξυπηρέτηση των αναγκών της εργαζόμενης οικογένειας.
  
• Την πιλοτική εφαρμογή του θεσμού του υποχρεωτικού ενιαίου ολοήμερου νηπιαγωγείου.
  
• Τη στελέχωση των δημόσιων νηπιαγωγείων στη βάση των πραγματικών αναγκών κάθε περιοχής.

Δημοτική εκπαίδευση

Θα προωθήσουμε:

• Τη συνεχή βελτίωση και επέκταση του θεσμού του ενιαίου υποχρεωτικού ολοήμερου σχολείου.
  
• Τη στήριξη και αναβάθμιση του θεσμού του προαιρετικού ολοήμερου σχολείου, με την εισαγωγή αναλυτικών προγραμμάτων, την αύξηση των κονδυλίων και τη βελτίωση της υλικοτεχνικής υποδομής των προαιρετικών ολοήμερων σχολείων.

Μέση εκπαίδευση

Θα προωθήσουμε:

• Την πιλοτική εισαγωγή του θεσμού του ολοήμερου γυμνασίου και λυκείου.
  
• Την αναβάθμιση του θεσμού του υπευθύνου τμήματος και την επέκτασή του σε όλες τις τάξεις, με ταυτόχρονη μείωση των γραφειοκρατικών καθηκόντων που εκτελεί.
  
• Τη δημιουργία εργαστηρίων και ειδικών αιθουσών στις οποίες να εφαρμόζονται διάφορες μέθοδοι μαθητοκεντρικής διδασκαλίας για όσο πιο πολλά μαθήματα γίνεται.
  
• Τη δημιουργία προγραμμάτων συνεργασίας με τα πανεπιστήμια, ώστε οι μαθητές να γνωρίσουν την έρευνα και τις επιστημονικές δραστηριότητες που αναπτύσσονται στα πανεπιστήμιά μας.
  
• Επίσης, θα αναπτυχθεί πρόγραμμα υποτροφιών που θα επιτρέπει σε μαθητές του λυκείου να ενταχθούν σε ερευνητικές ομάδες στα πανεπιστήμια, σε τομείς της επιστήμης που τους ενδιαφέρουν. Σκοπός είναι να οδηγήσουμε τη νεολαία μας στην επιστημονική πρωτοπορία της Ευρώπης και του κόσμου.

Ανώτατη εκπαίδευση

Στο χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης έγιναν σημαντικά βήματα τα τελευταία χρόνια. Ταυτόχρονα, πολλά είναι αυτά που πρέπει να γίνουν, για να συγκρίνεται η τριτοβάθμια εκπαίδευση της Κύπρου με αυτή των παλαιότερων χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να εκπληρωθούν οι στόχοι για την ανώτατη εκπαίδευση που παρουσιάζονται στην έκθεση της Επιτροπής για την Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση.

Στόχος μας είναι να καταστεί η Κύπρος ποιοτικό περιφερειακό κέντρο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Οι προτεραιότητές μας για την επόμενη πενταετία είναι:

• Η περαιτέρω ανάπτυξη της δημόσιας πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, ώστε η Κύπρος να αποκτήσει την αυτοδυναμία της σε πανεπιστημιακά προγράμματα 1ου κύκλου, όπως εξάλλου συμβαίνει με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης. Ο κάθε νέος που θέλει πρέπει να μπορεί να σπουδάσει στον τόπο του.
  
• Η δημιουργία νέων προπτυχιακών προγραμμάτων που να καλύπτουν νέες ειδικότητες, όπως για παράδειγμα την ιατρική, τις καλές τέχνες και τη νομική.
  
• Η υιοθέτηση ευέλικτων διαδρομών μάθησης, όχι μόνο για να διευκολύνεται η συνεχής διά βίου μάθηση και επαγγελματική κατάρτιση, αλλά και για να παρέχονται ευκαιρίες σε άτομα που δεν τις είχαν όταν ήταν σε νεαρότερη ηλικία να αποκτήσουν τυπικά ακαδημαϊκά προσόντα, μέσω της στήριξης του Ανοικτού Πανεπιστημίου.
  
• Η διασφάλιση ότι τα ιδιωτικά πανεπιστήμια θα υπηρετούν με ευθύνη τη δημόσια αποστολή τους και θα προσφέρουν ποιοτικά προγράμματα σπουδών.
  
• Η ενίσχυση των υποδομών, όπως στέγαση, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, για την επίλυση του σοβαρού στεγαστικού προβλήματος που αντιμετωπίζουν οι φοιτητές και την προσέλκυση ποιοτικών ξένων φοιτητών.
  
• Η δημιουργία νόμου πλαισίου για την ανώτατη εκπαίδευση. Η ύπαρξη ξεχωριστών νόμων για το κάθε δημόσιο πανεπιστήμιο, για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, για τις ιδιωτικές σχολές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, για τις παγκύπριες εξετάσεις κ.ο.κ. δημιουργεί πρακτικά προβλήματα σε σχέση με την εισαγωγή νέων ρυθμίσεων (κάθε νόμος πρέπει να τροποποιείται ξεχωριστά) με το ενδεχόμενο αντιφάσεων.
  
• Η σύσταση Φορέα για την Εξωτερική Διασφάλιση και Πιστοποίηση Ποιότητας και την Αναγνώριση Ακαδημαϊκών Προσόντων, με τη θέσπιση νέας ενιαίας νομοθεσίας, στην οποία να ενταχθούν και να ενισχυθούν οι υφιστάμενες νομοθεσίες (Συμβούλιο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης - Πιστοποίησης, Επιτροπή Αξιολόγησης Ιδιωτικών Πανεπιστημίων, Κυπριακό Συμβούλιο Αναγνώρισης Τίτλων Σπουδών, Συμβουλευτική Επιτροπή Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης).
  
• Η εισαγωγή Εθνικού Πλαισίου Προσόντων για την προώθηση της ακαδημαϊκής και επαγγελματικής αναγνώρισης προσόντων που αποκτήθηκαν στην Κύπρο, εντός της Ευρώπης και ευρύτερα, προάγοντας έτσι την κινητικότητα των πολιτών της Κύπρου.
  
• Η εκπόνηση εθνικής πολιτικής για την έρευνα και η περαιτέρω ενίσχυση και ανάπτυξη της επιστημονικής έρευνας, με αύξηση των αντίστοιχων δημόσιων δαπανών στο 1% του Α.Ε.Π., με στόχο τη δημιουργία των απαραίτητων υποδομών και του ανθρώπινου δυναμικού (στήριξη διδακτορικών φοιτητών και νέων ερευνητών).
  
• Η εισαγωγή νέων θεσμών για την οικονομική στήριξη των σπουδών για φοιτητές που έχουν ανάγκη οικονομικής στήριξης.
  
• Η εισαγωγή ενός μεγάλου προγράμματος υποτροφιών για μεταπτυχιακές σπουδές σε κλάδους που έχει ανάγκη η κοινωνία και η οικονομία μας.
  
• Η παροχή κινήτρων για επαναπατρισμό των Κυπρίων ακαδημαϊκών του εξωτερικού.

Αναβαθμίζουμε την ειδική εκπαίδευση

Αξιολογούμε τα θέματα που άπτονται της ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης ως θέματα υψίστης προτεραιότητας τόσο για το εκπαιδευτικό σύστημα της Κύπρου όσο και για την κοινωνία γενικότερα.

Θεωρούμε ότι η πολιτεία δεν έχει εκπληρώσει το καθήκον της όσον αφορά στην ειδική αγωγή ανοίγοντας απλώς τις πόρτες των δημόσιων σχολείων μέσω του περί Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδιών με Ειδικές Ανάγκες Νόμου του 1999. Για μια αποτελεσματική και επιτυχημένη συμπερίληψη των παιδιών με ειδικές ανάγκες στα δημόσια σχολεία, επιβάλλεται το δημόσιο σχολείο να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στις διαφορετικές και πολυποίκιλες εκπαιδευτικές ανάγκες των μαθητών, διασφαλίζοντας τη συνολική ανάπτυξή τους σε όλους τους τομείς -κοινωνικό, ψυχολογικό, εκπαιδευτικό- και σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, από την προδημοτική μέχρι και την ανώτατη.

Ταυτόχρονα, θα αξιολογηθεί ο Νόμος 113(Ι)1999 και θα τροποποιηθεί, όπου αυτό κριθεί απαραίτητο, με βάση και το γεγονός ότι διεθνώς η ειδική αγωγή μετακινείται από την ένταξη στην ενσωμάτωση των παιδιών με ειδικές ανάγκες στο συνηθισμένο σχολείο και τάξη.

Για την αναβάθμιση της ειδικής εκπαίδευσης θα προωθήσουμε:

• Βελτίωση των διαδικασιών έγκαιρου εντοπισμού και στήριξης των παιδιών με ειδικές ανάγκες.
  
• Επιμόρφωση του συνόλου των εκπαιδευτικών σε θέματα εκπαίδευσης παιδιών με ειδικές ανάγκες.
  
• Αναβάθμιση των ειδικών σχολείων, ώστε να ανταποκρίνονται πλήρως στις ανάγκες των παιδιών με τις σοβαρότερες μαθησιακές, λειτουργικές ή προσαρμοστικές δυσκολίες. Δημιουργία αιθουσών πλήρως εξοπλισμένων για παροχή των αναγκαίων θεραπειών (φυσικοθεραπείας, εργοθεραπείας, μουσικοθεραπείας, λογοθεραπείας κ.ά.).
  
• Δημιουργία κέντρων για δωρεάν παροχή, κατά τα απογεύματα, θεραπειών σε παιδιά με ειδικές ανάγκες.
  
• Αύξηση των Συνδετικών Λειτουργών.
  
• Ενίσχυση της συνεργασίας σχολείου και οικογένειας για αποτελεσματικότερη παροχή στήριξης και βοήθειας σε όλα τα παιδιά, αλλά ιδιαίτερα σε αυτά με ειδικές ανάγκες.
  
• Αναβάθμιση της υλικοτεχνικής υποδομής και του εξοπλισμού των ειδικών σχολείων, των ειδικών μονάδων και των αιθουσών ειδικής εκπαίδευσης με σύγχρονο τεχνολογικό εξοπλισμό, εκπαιδευτικά παιχνίδια κ.ά., ώστε να εξυπηρετούνται στον καλύτερο δυνατό βαθμό οι ανάγκες των παιδιών.

Εισάγουμε την αγωγή υγείας σε όλες τις τάξεις

Έχουν αυξηθεί οι προβληματικές συμπεριφορές ανάμεσα στους μαθητές, όπως το κάπνισμα, η χρήση αλκοόλ και ναρκωτικών, η παραβατικότητα, η επικίνδυνη οδήγηση και η ρατσιστική συμπεριφορά. Τα προβλήματα αυτά δεν μπορούν να επιλυθούν με βάση κατασταλτικές λογικές, αλλά με την ανάπτυξη και εφαρμογή επιστημονικά σχεδιασμένων και δομημένων προληπτικών προγραμμάτων και με τη συστηματική εφαρμογή της αγωγής υγείας στη σχολική μονάδα.

Εμείς θα προωθήσουμε τα ακόλουθα:

• Σταδιακή εισαγωγή της αγωγής υγείας σε όλες τις τάξεις, ώστε να καλύπτει, μεταξύ άλλων, τους εξής θεματικούς άξονες: πρόληψη της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών, διατροφή, σεξουαλική αγωγή, κυκλοφοριακή αγωγή, περιβαλλοντική αγωγή.
  
• Η αγωγή υγείας δε θα στηρίζεται στην απλή διαφώτιση και πληροφόρηση των μαθητών, αλλά σε σύγχρονες βιωματικές προσεγγίσεις και μεθόδους ενεργητικής μάθησης.

Προωθούμε την αρμονική ένταξη των αλλόγλωσσων μαθητών

Το ολοένα αυξανόμενο ποσοστό μαθητών που έχουν διαφορετική μητρική γλώσσα από την ελληνική, διαφορετικές συμπεριφορές σε πολλούς τομείς, διαφορετική ιεραρχία αξιών, διαφορετικά πρότυπα ζωής και διαφορετικές στρατηγικές επίλυσης προβλημάτων επιβάλλει την ανάπτυξη και εφαρμογή ολοκληρωμένης πολιτικής για την ομαλή ένταξή τους στην κυπριακή εκπαίδευση και στην κυπριακή κοινωνία.

Συγκεκριμένα, θα προωθήσουμε:

• Την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών σε θέματα διαπολιτισμικής εκπαίδευσης (διδασκαλία της ελληνικής ως δεύτερης ή/και ως ξένης γλώσσας, διδασκαλία σε τάξεις μαθητών με διαφορετικές γλώσσες και ταυτότητες).
  
• Την προσφορά ενισχυτικών μαθημάτων και τη δημιουργία κατάλληλου εκπαιδευτικού υλικού.
  
• Τη διδασκαλία της μητρικής γλώσσας στους αλλόγλωσσους μαθητές.
  
• Την προώθηση της ευρωπαϊκής και παγκόσμιας διάστασης της εκπαίδευσης.
  
• Το σχεδιασμό πολιτικής για δικοινοτικές επαφές και προγράμματα.

Διασφαλίζουμε τη σχολική επιτυχία όλων των μαθητών

Πολυάριθμες έρευνες έχουν δείξει ότι η σχολική επίδοση, η σχολική επιτυχία και αποτυχία, τα επίπεδα αλφαβητισμού, οι κατευθύνσεις και τα καταληκτικά επίπεδα εκπαίδευσης των μαθητών εξαρτώνται από την κοινωνική προέλευσή τους (εισόδημα, επάγγελμα, μορφωτικό επίπεδο οικογένειας). Επιδίωξή μας είναι η άμβλυνση των κοινωνικών ανισοτήτων μέσω της πρόσθετης στήριξης των μη προνομιούχων μαθητών, ώστε να διασφαλιστεί η σχολική επιτυχία όλων των μαθητών, ανεξάρτητα από την κοινωνική τους καταγωγή.

Θα προωθήσουμε:

• Επέκταση των Ζωνών Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας από τις υφιστάμενες τρεις σε οχτώ.
  
• Ολοήμερη λειτουργία όλων των σχολικών μονάδων (νηπιαγωγείων, δημοτικών, γυμνασίων) που &epsil