24. ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΝΕΟΛΑΙΑ

Σε μια κοινωνία όπου ο ατέρμονος ανταγωνισμός σε όλους τους τομείς της ζωής σπρώχνει αρκετούς νέους στο περιθώριο της κοινωνίας, βασικός μας στόχος είναι η αντιμετώπιση των κοινωνικών προβλημάτων της νεολαίας. Οραματιζόμαστε μια κοινωνία δίκαιη για τους νέους, η οποία να τους διασφαλίζει τη δυνατότητα να μορφωθούν, να δημιουργήσουν και να γίνουν χρήσιμοι και ωφέλιμοι πολίτες για την πατρίδα και την κοινωνία μας.

Σε αυτή την κοινωνική καμπή για τη νέα γενιά του τόπου χρειάζεται μια νέα πορεία. Χρειάζεται μια νέα προσέγγιση, η οποία να θέτει τους νέους και τις νέες στο προσκήνιο και να αναβαθμίζει τον κοινωνικό τους ρόλο.

Για την αναβάθμιση του κοινωνικού ρόλου της νέας γενιάς θα προωθήσουμε:

• Την αναδόμηση του Οργανισμού Νεολαίας Κύπρου (Ο.ΝΕ.Κ.). Θα αυξήσουμε τα κονδύλια του Ο.ΝΕ.Κ., θα ενισχύσουμε το συμβουλευτικό του ρόλο και θα δώσουμε έμφαση στην παραγωγή πολιτικής. Θα ενθαρρύνουμε την εκπόνηση εθνικής πολιτικής για τη νεολαία, η οποία θα καλύπτει οριζόντια όλα τα υπουργεία και τους τομείς αρμοδιότητάς τους.
  
• Την ενίσχυση της συνεργασίας με τους φορείς του μαζικού κινήματος της νεολαίας (Παγκύπρια Ομοσπονδία Φοιτητικών Ενώσεων, Φοιτητικές Ενώσεις, Παγκύπρια Συντονιστική Επιτροπή Μαθητών, Επαρχιακή Συντονιστική Επιτροπή Μαθητών), έτσι ώστε να διασφαλιστεί η συμμετοχή τους στη διαμόρφωση πολιτικής για τη νέα γενιά. Στα πλαίσια της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης θα κατοχυρώσουμε το μαθητικό συνδικαλισμό και την ατομική ή συλλογική ελευθερία έκφρασης των μαθητών. Θα προωθηθεί επίσης η κατοχύρωση της ακαδημαϊκής ελευθερίας στις ιδιωτικές σχολές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
  
• Τη μετατροπή των Κέντρων Πληροφόρησης, τα οποία μέχρι σήμερα προσφέρουν ουσιαστικά μόνο δωρεάν πρόσβαση στο διαδίκτυο. Θα προωθηθεί η αναβάθμισή τους σε χώρους παροχής εξειδικευμένων πληροφοριών από ειδικούς επιστήμονες για θέματα όπως η σχολική αγωγή, η σεξουαλικότητα, η ψυχολογική στήριξη, καθώς και πληροφοριών για στήριξη των γονιών.
  
• Τη θεσμική και νομοθετική κατοχύρωση των δημοτικών/κοινοτικών συμβουλίων νεολαίας και την ενίσχυση της στήριξής τους από τον Ο.ΝΕ.Κ. Αυτά θα έχουν συμβουλευτικό ρόλο προς την τοπική αυτοδιοίκηση.
  
• Τη δημιουργία Νομικού Οδηγού για τους νέους, με καταγραφή όλων των υποχρεώσεων και δικαιωμάτων τους, όπως πηγάζουν από τις εθνικές και κοινοτικές νομοθεσίες.

Αξιοκρατία - Ίσες ευκαιρίες

Χρειάζεται μεγάλος αγώνας, χωρίς ταλαντεύσεις και ημίμετρα, προκειμένου να επέλθει η ποιοτική αλλαγή στον τομέα της αξιοκρατίας και των ίσων ευκαιριών. Διέξοδος υπάρχει. Βασική προϋπόθεση είναι να απαντάς στις αναξιοκρατικές πρακτικές με την πρόταξη αρχών και θεσμών. Το πιο σημαντικό όμως είναι η αποδεδειγμένη πολιτική μας βούληση για εφαρμογή αρχών στα ζητήματα αξιοκρατίας. Απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί επίσης η πρόταξη ανθρωπιστικών αξιών, ιδανικών και προτύπων στην κοινωνία.

Θα προωθήσουμε:

• Επέκταση και εμβάθυνση, με θεσμικό τρόπο, αντικειμενικών και αδιάβλητων διαδικασιών για τις προσλήψεις, προαγωγές, αποσπάσεις και μεταθέσεις στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, με τις οποίες θα ελαχιστοποιηθεί ο ρόλος του υποκειμενικού παράγοντα.
  
• Διαφάνεια σε όλα τα επίπεδα και σε όλα τα στάδια αξιολόγησης των υποψηφίων για εισδοχή στην ευρύτερη δημόσια υπηρεσία.

Δημιουργική αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου

Η δημιουργική αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου των νέων αποτελεί προϋπόθεση για τη σωστή και πολύπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους. Η ενασχόληση με την πολιτιστική δημιουργία και τον αθλητισμό αποτελεί ισχυρή ασπίδα προστασίας ενάντια στις εξαρτήσεις και παραβατικές συμπεριφορές. Για την επίτευξη του στόχου θα προωθήσουμε :

• Τη δημιουργία πολυδύναμων ξενώνων νέων.
  
• Την επέκταση των πολυκέντρων νεολαίας σε όλες τις δημαρχούμενες περιοχές με δωρεάν απογευματινές δραστηριότητες. Στόχος θα είναι η γνώση και η ψυχαγωγία, με μουσική, χορό, ηλεκτρονικούς υπολογιστές, ζωγραφική και θέατρο. Τα κέντρα αυτά θα λειτουργούν με ειδικά προγράμματα τις μέρες κατά τις οποίες τα σχολεία είναι κλειστά.
  
• Την αύξηση των κονδυλίων του Ο.ΝΕ.Κ. και την καθιέρωση προγραμμάτων από τις Πολιτιστικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού για ενίσχυση της νεανικής καλλιτεχνικής δημιουργίας, είτε ερασιτεχνικής είτε επαγγελματικής.
  
• Την εφαρμογή προγράμματος για ενίσχυση της επαφής των νέων με την πολιτιστική δημιουργία με την παροχή κινήτρων για παρακολούθηση πολιτιστικών εκδηλώσεων.
  
• Την αξιοποίηση της τοπικής αυτοδιοίκησης για ενίσχυση της πολιτιστικής ανάπτυξης.
  
• Την ανάπτυξη του “συνοικιακού αθλητισμού”, εφαρμόζοντας πρόγραμμα επιδιόρθωσης των συνοικιακών γηπέδων ποδοσφαίρου, καλαθόσφαιρας, πετόσφαιρας και των πάρκων. Την αξιοποίηση και επέκταση του προγράμματος κοινωνικού αθλητισμού του Κ.Ο.Α. και την ταυτόχρονη δημιουργία συνοικιακών χώρων άθλησης και παιχνιδιού σε συνεργασία με την τοπική αυτοδιοίκηση. Στους χώρους αυτούς θα επιδιωχθεί η παρουσία επιστημονικής υποστήριξης.
  
• Τη διαμόρφωση ολοκληρωμένης κρατικής πολιτικής για την προώθηση του μαζικού αθλητισμού.
  
• Την ανάπτυξη του αγροτικού ποδοσφαίρου και την αναγνώριση του ρόλου του τοπικού αθλητικού σωματείου στον αθλητισμό του τόπου μας. Ο ρόλος αυτός θα ενισχυθεί με προγράμματα που θα προωθούν τη συμμετοχή των νέων.
  
• Την παροχή κινήτρων σε νέους αθλητές και νέους που θέλουν να ασχοληθούν με τον αθλητισμό.

Νεανική παραβατικότητα

Τα διάφορα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι νέοι στη σύγχρονη, άκρως ανταγωνιστική, ατομοκεντρική και χρησιμοθηρική κοινωνία δεν αντιμετωπίζονται μόνο με τη συνεχή αύξηση των κατασταλτικών μέτρων ούτε με τη διακηρυγμένη πολιτική της μηδενικής ανοχής έναντι των νέων. Η διαπόμπευση των νέων στην κοινωνία μπορεί παροδικά να ικανοποιεί το λαϊκό αίσθημα, αλλά δεν έχει ουσιαστικό αποτέλεσμα. Το μόνο που επιτυγχάνει είναι να δίνει την εντύπωση της σύγκρουσης των νέων με την κοινωνία και να επιτείνει το πρόβλημα. Αυτό αποδεικνύεται από την αποτυχία αντιμετώπισης των οδικών δυστυχημάτων στα οποία ενέχονται νέοι, παρά το μονοδιάστατο πολλαπλασιασμό των ποινών. Η προσοχή μας θα επικεντρωθεί στην πρόληψη. Η λεκτική επίρριψη ευθυνών στην οικογένεια παραγνωρίζει το γεγονός ότι πολλές οικογένειες, για διάφορους λόγους, κυρίως κοινωνικοοικονομικούς, δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν στο ρόλο τους. Είναι εδώ που χρειάζεται να αναληφθούν ευθύνες από το κράτος και την κοινωνία.

Θα προωθήσουμε:

• Την εκπόνηση και εφαρμογή προγραμμάτων παρεμβατικής στήριξης παιδιών με ροπή προς τη νεανική παραβατικότητα από το δημοτικό σχολείο μέχρι και το στρατό.
  
• Τη σύσταση επιτροπής επιστημονικής παρακολούθησης του φαινομένου της νεανικής παραβατικότητας.
  
• Την οικονομική και κοινωνική ενίσχυση των οικογενειών των χαμηλότερων οικονομικών στρωμάτων.
  
• Τη συνεχή επιμόρφωση των γονιών με ενίσχυση της συμβουλευτικής αγωγής μέσω της αξιοποίησης των Κέντρων Πληροφόρησης και των Κέντρων Πρωτογενούς Πρόληψης.
  
• Την ενίσχυση των προγραμμάτων πρόληψης και αντιμετώπισης της σχολικής αποτυχίας, του λειτουργικού αναλφαβητισμού, του σκασιαρχείου, του σχολικού αποκλεισμού και της μαθητικής διαρροής.
  
• Τη διαμόρφωση στρατηγικής και προγραμμάτων βελτίωσης του ψυχοκοινωνικού κλίματος του σχολείου. 
  
•  Την προώθηση ενός υγιούς, δημιουργικού και πολιτισμογόνου περιβάλλοντος κατά τον ελεύθερο χρόνο των παιδιών, των εφήβων και των νέων.
  
• Την επιμόρφωση του συνόλου των εκπαιδευτικών σε θέματα πρόληψης και αντιμετώπισης της παραβατικότητας, καθώς και σε μεθόδους αποτελεσματικής διαχείρισης της σχολικής τάξης.
  
• Την αναδιαμόρφωση της ύλης και την ελάφρυνση των αναλυτικών προγραμμάτων, για να αφιερώνεται περισσότερος χρόνος στην καλλιέργεια των ατομικών και κοινωνικών δεξιοτήτων των μαθητών.
  
• Τη δημιουργία ξεχωριστού χώρου κράτησης νέων παραβατών και τη σύσταση Δικαστηρίου Ανηλίκων.

Προγράμματα αυτοεργοδότησης νέων

Θα δώσουμε κίνητρα σε νέους οι οποίοι θέλουν να αυτεργοδοτηθούν είτε για δημιουργία συνεταιρισμών σε καινοτόμους τομείς της οικονομίας είτε σε τομείς που αντιμετωπίζουν προβλήματα ή δεν έχουν άμεση σχέση με την τεχνολογία. Θα αυξήσουμε τα κονδύλια που σήμερα διατίθενται στο πρόγραμμα “Νεανική Επιχειρηματικότητα” του Υπουργείου Εμπορίου, Τουρισμού και Βιομηχανίας σε συνεργασία με τον Ο.ΝΕ.Κ.

Νέοι εργαζόμενοι

Για τους νέους εργαζόμενους θα προωθήσουμε τα ακόλουθα:

• Τερματισμό των προσπαθειών που καταβάλλονται για επέκταση του ορίου αφυπηρέτησης στη δημόσια εκπαίδευση, στον ευρύτερο δημόσιο τομέα και στον ιδιωτικό τομέα.
  
• Αυστηρή εφαρμογή της πολιτικής για μη πρόσληψη συνταξιούχων στον ευρύτερο δημόσιο τομέα.
  
• Ρύθμιση της εργοδότησης προσοντούχου επιστημονικού δυναμικού σε ζωτικούς τομείς της οικονομίας.
  
• Ενίσχυση και προβολή των προγραμμάτων αυτοεργοδότησης.
  
• Λειτουργία δημόσιων ινστιτούτων επαγγελματικής κατάρτισης μεταλυκειακού επιπέδου.
  
• Επέκταση του θεσμού των δημόσιων βρεφονηπιοκομικών σταθμών.
  
• Εφαρμογή προγραμμάτων ενημέρωσης, σε συνεργασία με τις συντεχνίες, για τα δικαιώματα των νέων εργαζομένων και τις υποχρεώσεις των εργοδοτών πριν από την ένταξή τους στην αγορά εργασίας.

Στεγαστικό

Η στέγη αποτελεί ουσιώδες κοινωνικό αγαθό, για την εξασφάλιση του οποίου σημαντική ευθύνη πρέπει να έχει και η πολιτεία. Η έλλειψη σωστής και ολοκληρωμένης πολιτικής οδήγησε σε όξυνση του προβλήματος, ασκώντας πίεση ιδιαίτερα στους νέους. Σήμερα οι τιμές των οικοπέδων, των διαμερισμάτων και των σπιτιών έχουν φτάσει σε τέτοια ύψη, που η απόκτηση στέγης, ιδιαίτερα για τους μη προνομιούχους νέους, έχει καταστεί πολύ δύσκολη. Η εξεύρεση λύσεων για άμβλυνση του οικιστικού προβλήματος αποτελεί για εμάς βασική προτεραιότητα.

Η δική μας κυβέρνηση, πέραν των μέτρων που αναφέρονται στο κεφάλαιο για τη στεγαστική πολιτική, θα προωθήσει ειδικά για τους νέους τα ακόλουθα:

• Παραχώρηση σε χαμηλές τιμές έτοιμων κατοικιών σε νέους από τα ασθενέστερα εισοδηματικά στρώματα.
  
• Αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος των φοιτητών με την ανέγερση φοιτητικών εστιών και την υπενοικίαση από τα ανώτερα και ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα διαμερισμάτων σε χαμηλότερες τιμές.

Φοιτητές

Για τους φοιτητές μας θα εφαρμόσουμε:

• Την επέκταση της φοιτητικής χορηγίας, έτσι ώστε να καλύπτει το σύνολο των φοιτητών.
  
• Την απόδοση ουσιαστικού περιεχομένου στη φοιτητική ταυτότητα.
  
• Την κατάργηση των διδάκτρων στα μεταπτυχιακά προγράμματα του Πανεπιστημίου Κύπρου, του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου και στο Ανοιχτό Πανεπιστήμιο.
  
• Τη διασφάλιση της δυνατότητας σε αποφοίτους δημόσιων σχολών (Ανώτερου Τεχνολογικού Ινστιτούτου, Νοσηλευτικής Σχολής, Ανώτερου Ξενοδοχειακού Ινστιτούτου Κύπρου) να συνεχίσουν τις σπουδές τους για απόκτηση πανεπιστημιακού τίτλου στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου και στο Πανεπιστήμιο Κύπρου.
  
• Σημαντική αύξηση των κονδυλίων του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών και αύξηση των υποτροφιών στη βάση της ακαδημαϊκής επίδοσης και κοινωνικοοικονομικών κριτηρίων. Ιδιαίτερη στήριξη στους άπορους φοιτητές με την αύξηση του σχετικού κονδυλίου και τη δημιουργία ειδικών θεσμών παροχής οικονομικής βοήθειας σ’ αυτούς στα πλαίσια του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών.
  
• Την αυστηρή εφαρμογή της νομοθεσίας για τον έλεγχο των ιδιωτικών σχολών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και τη διασφάλιση υψηλού επιπέδου σπουδών.
  
• Την αποτροπή λογικών πλήρους εμπορευματοποίησης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και υποταγής της στους νόμους της αγοράς.

Στρατιώτες

Στην Εθνική Φρουρά υπάρχουν σήμερα αρκετά προβλήματα. Κάποια πράγματα έχουν αλλάξει τα τελευταία χρόνια αλλά σίγουρα όχι αρκετά.

Η πειθαρχία πρέπει να βασίζεται στον αλληλοσεβασμό και στο αίσθημα ευθύνης και όχι στην απειλή της τιμωρίας και της ποινής. Η πλήρης εφαρμογή αξιοκρατικών κριτηρίων στην Εθνική Φρουρά αποτελεί άμεση αναγκαιότητα. Το αίσθημα δικαίου στους στρατιώτες συμβάλλει στην εμπέδωση της στρατιωτικής πειθαρχίας. Ο σεβασμός της προσωπικότητας συμβάλλει στην υπέρβαση τυχόν προβλημάτων προσαρμογής, που σε κάποιες περιπτώσεις οδηγούν και σε απέλπιδες ενέργειες.

Έχοντας όλα τα πιο πάνω υπόψη, θα προωθήσουμε:

• Αναθεώρηση του υφιστάμενου Στρατιωτικού Κανονισμού, ο οποίος δεν ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες και πραγματικότητες.
  
• Πλήρη κατάργηση της πρόνοιας για έκτιση πειθαρχικών ποινών φυλάκισης πέραν του χρόνου της κανονικής θητείας.
  
• Εξάλειψη της ακραίας, εθνικιστικής προπαγάνδας στο στρατό και αντικατάστασή της με επιμορφωτικά προγράμματα πατριωτικού και κοινωνικού περιεχομένου.
  
• Δημιουργία επιτροπών στρατιωτών μέσα στα στρατόπεδα που, σε συνεργασία με τις διοικήσεις, θα ασχολούνται με τα θέματα των συνθηκών ζωής και ψυχαγωγίας στην Εθνική Φρουρά.
  
• Εξάλειψη των φαινομένων σωματικής ή και ψυχολογικής κακοποίησης στρατιωτών.
  
• Καθιέρωση αντικειμενικών διαδικασιών, έτσι που να μην υπάρχουν ευνοούμενοι και αδικημένοι στην Εθνική Φρουρά.
  
• Την εκ περιτροπής θητεία στα φυλάκια της πρώτης γραμμής.
  
• Την ένταξη των προγραμμάτων του Οργανισμού Νεολαίας στο στρατό, σε συνεργασία με το Υπουργείο Άμυνας, καθώς και την εφαρμογή προγραμμάτων δημιουργικής αξιοποίησης του ελεύθερου χρόνου και επιμόρφωσης.
  
• Τη δωρεάν παραχώρηση της κάρτας νέων στους εθνοφρουρούς.
  
• Δημιουργία ανοικτών χώρων άθλησης στα στρατόπεδα.
  
• Αύξηση σε τακτά χρονικά διαστήματα του επιδόματος των στρατιωτών, για να συμβαδίζει με τις τρέχουσες κοινωνικές ανάγκες.

Ευαισθητοποίηση των νέων σε επιμέρους τομείς

Υπάρχει ανάγκη για ευαισθητοποίηση των νέων και εμπλοκή τους σε διάφορα ζητήματα που αφορούν τη σύγχρονη κοινωνία. Τέτοια θέματα είναι ο σεβασμός και η προστασία του περιβάλλοντος, η καλλιέργεια αντιρατσιστικής στάσης, η ανάγκη διαπολιτισμικού διαλόγου σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία κ.ά. Το εκπαιδευτικό σύστημα έχει να διαδραματίσει πρωτεύοντα ρόλο προς την κατεύθυνση αυτή, γι’ αυτό και σκοπεύουμε να αναδείξουμε τα ζητήματα αυτά στα πλαίσια της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης.

Επιπρόσθετα θα προωθήσουμε:

• Τη στήριξη όλων των εθελοντικών οργανωμένων φορέων που δραστηριοποιούνται γύρω από την οικολογία, τον αντιρατσισμό και τη διαπολιτισμικότητα και την ενίσχυση των αντίστοιχων κινημάτων.
  
• Τη συνεργασία του Οργανισμού Νεολαίας Κύπρου, του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού και του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος σε προγράμματα καλλιέργειας οικολογικής συνείδησης.
  
• Τη στήριξη των οργανωμένων συνόλων των αλλοδαπών και τη συνεργασία τους με αντίστοιχα σύνολα ημεδαπών.
  
• Τη συνεργασία με τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης για αποστολή στους νέους μας των σωστών μηνυμάτων.
  
• Την περαιτέρω ενίσχυση των οργανωμένων συνόλων των νέων Μαρωνιτών, Αρμενίων και Λατίνων και τη στήριξή τους, ιδιαίτερα σε δραστηριότητες και πρωτοβουλίες διατήρησης και προβολής της ιδιαίτερής τους πολιτιστικής ταυτότητας και ιστορίας.