27. ΑΓΡΟΤΕΣ

Ύπαιθρος χωρίς αγρότες δεν μπορεί να υπάρξει και εθνική οικονομία με χειμαζόμενο αγροτικό τομέα δεν έχει προοπτική.

Η αγροτική οικονομία τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια πέρασε μέσα από τις συμπληγάδες της φιλελευθεροποίησης του εμπορίου και της μονόπλευρης εναρμόνισης με το κοινοτικό κεκτημένο με σοβαρές επιπτώσεις στον αγροτικό κόσμο. Γίναμε μάρτυρες της συρρίκνωσης του αγροτικού εισοδήματος με την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την πλήρη διαφοροποίηση των συνθηκών.

Η απλή παρακολούθηση των τεκταινόμενων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και η παθητική, μηχανιστική μεταφορά τους στις κυπριακές συνθήκες δε δημιουργούν προϋποθέσεις ανάκαμψης των αγροτικών κλάδων, δε συμβάλλουν στην υπέρβαση των διαρθρωτικών αδυναμιών και δε συντελούν στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των κυπριακών αγροτικών προϊόντων, η οποία επιτυγχάνεται πρωτίστως με την αύξηση της παραγωγικότητας και τη μείωση του κόστους παραγωγής.

Κατά την προενταξιακή περίοδο αγωνιστήκαμε για να στηριχθούν οι αγροτικοί κλάδοι, να απορροφηθούν οι κραδασμοί της εναρμόνισης από το κοινωνικό σύνολο, να βοηθηθεί ο αγρότης να εκσυγχρονίσει την παραγωγική του διαδικασία, να δημιουργήσει γερές βάσεις, ώστε μετά την ένταξη να είναι σε θέση να αντεπεξέλθει στο συνακόλουθο ανταγωνισμό.

Μέσα από τις εμπειρίες που συσσωρεύτηκαν, σε πλήρη συνεργασία με το οργανωμένο αγροτικό κίνημα και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, η διακυβέρνησή μας θα ξεκινήσει από τις ευρύτερες θέσεις, στη βάση των οποίων:

• Αναγνωρίζει τη στρατηγική σημασία του αγροδιατροφικού τομέα (γεωργία, κτηνοτροφία, πτηνοτροφία, αλιεία).
  
• Αντικρίζει τα αγροτικά ζητήματα με το φακό της ευρύτερης κοινωνικής ευαισθησίας και όχι υπό το πρίσμα στενών οικονομικών δεικτών.
  
• Προωθεί την αειφόρο ανάπτυξη της υπαίθρου, έχοντας όμως στο επίκεντρο της προσοχής το όφελος και τις ανάγκες των κατοίκων της, ιδιαίτερα των αγροτών.
  
• Ενισχύει τον πολυλειτουργικό ρόλο του αγρότη ως φορέα ενίσχυσης της υπαίθρου και διαφύλαξης του φυσικού περιβάλλοντος.
  
• Στοχεύει στην εξασφάλιση επαρκούς αγροτικού εισοδήματος και στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των παραγωγών, αυξάνοντας με συγκεκριμένα μέτρα τη συνεισφορά του ευρύτερου γεωργικού τομέα στην εθνική οικονομία.
  
• Συμβάλλει στην ανάπτυξη των επιχειρησιακών αγροτικών μονάδων, αλλά ενδυναμώνει και ενισχύει τα μικρομεσαία οικογενειακά αγροτικά νοικοκυριά.

Βασικός άξονας άσκησης αναπτυξιακής αγροτικής πολιτικής είναι ο ορθολογικός συνδυασμός κοινοτικών προγραμμάτων και εθνικών σχεδίων, ώστε να επιτυγχάνεται το μεγαλύτερο δυνατό όφελος για τους παραγωγούς όλων των αγροτικών κλάδων, όπως:

• η μέγιστη κεφαλαιουχική επένδυση για εκσυγχρονισμό της παραγωγικής διαδικασίας, η επίλυση χωροταξικών προβλημάτων και η συνεχής βελτίωση της υποδομής των κτηνοτροφικών μονάδων,
  
• η μείωση του κόστους παραγωγής και
  
• η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των παραγόμενων προϊόντων.

Η προώθηση και διατήρηση μιας συνεχούς αναπτυξιακής αγροτικής πολιτικής θα επιτευχθεί μέσω δυο βασικών πυλώνων:

• Του συγχρηματοδοτούμενου από κοινοτικά και εθνικά κονδύλια Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2007 - 2013 και
  
• Των αναπτυξιακών δαπανών του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος και άλλων υπηρεσιών του δημόσιου και ημιδημόσιου τομέα.

Το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2007 - 2013 είναι ήδη δεδομένο, αλλά η υλοποίησή του πρέπει να στηριχθεί σε μια ευέλικτη πολιτική, στην απλοποίηση στο μέγιστο δυνατό βαθμό των διαδικασιών, στην προικοδότησή του με επιπρόσθετα εθνικά κονδύλια, όταν αυτό απαιτείται, ιδιαίτερα για τα Μέτρα του Άξονα 1 (επενδυτικά), τα οποία στοχεύουν στον εκσυγχρονισμό των γεωργικών και κτηνοτροφικών μονάδων.

Πέραν του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης εμείς θα προωθήσουμε επιμέρους εθνικά σχέδια, τα οποία θα αναφέρονται σε συγκεκριμένους αγροτικούς κλάδους και θα στοχεύουν:

• Στην προώθηση της έρευνας σε επίπεδο παραγωγικής διαδικασίας, αλλά και αγοράς.
  
• Στην αναβάθμιση της εκπαίδευσης για θέματα παραγωγής, εμπορίας, σύγχρονης τεχνολογίας και άλλα αγροτικά θέματα, στη βάση προγράμματος διά βίου εκπαίδευσης.
  
• Στην παροχή αυξημένων κινήτρων για συνεχή ποιοτική αναβάθμιση της συσκευασίας γεωργικών προϊόντων με φιλικά προς το περιβάλλον και ανακυκλωμένα υλικά.
  
• Στη δημιουργία και συντήρηση έργων υποδομής, όπως φραγμάτων, εξωποτάμιων δεξαμενών και διατρήσεων για ενίσχυση αρδευτικών συνδέσμων, αγροτικών δρόμων, προσβάσεων κ.ά.
  
• Στη διαφήμιση και προώθηση των αγροτικών προϊόντων.
  
• Στην προώθηση κατά συγκεκριμένο τρόπο της δημιουργίας Κέντρων Πληροφόρησης του αγρότη και των κατοίκων της υπαίθρου, τα οποία θα είναι συνδεδεμένα με την Τράπεζα Πληροφοριών του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Κύπρου, για την καλύτερη αξιοποίηση των κοινοτικών προγραμμάτων και για την παροχή άλλης πληροφόρησης.

Η προώθηση και διατήρηση αναπτυξιακής αγροτικής πολιτικής δεν είναι αρκετή για την ενίσχυση και στήριξη του αγροτικού εισοδήματος και τη συγκράτηση του κόσμου στην ύπαιθρο, ιδιαίτερα σε ευαίσθητες περιοχές, όπως οι ορεινές, απομακρυσμένες και μειονεκτικές. Γι’ αυτό με το σχεδιασμό και την προώθηση σειράς μέτρων θα δημιουργήσουμε όλες τις βασικές προϋποθέσεις για την πρακτική εφαρμογή του πολυλειτουργικού ρόλου του αγρότη, με τη δημιουργία πρόσθετων εναλλακτικών προτάσεων απασχόλησης και νέων θέσεων εργασίας, με την ανάπτυξη επιμέρους βιοτεχνικών μονάδων, συμπεριλαμβανομένων και μονάδων μεταποίησης, καθώς και με την παροχή αυξημένων κινήτρων και φορολογικών ελαφρύνσεων στους κατοίκους των περιοχών αυτών.

Προς αυτή την κατεύθυνση θα εφαρμόσουμε ελκυστικά προγράμματα εγκατάστασης νέων επιστημόνων στην ύπαιθρο, τόσο για ενίσχυση της επιχειρηματικότητας όσο και για δημιουργία σύγχρονων αγροτικών εκμεταλλεύσεων, και θα δώσουμε επιπρόσθετα ειδικά κίνητρα και ενίσχυση σε νέα ζευγάρια για παραμονή τους σε ορεινές, απομακρυσμένες και φθίνουσες-μειονεκτικές περιοχές.

Ταυτόχρονα, θα αναβαθμίσουμε τις προσφερόμενες υπηρεσίες στην ύπαιθρο, με τη δημιουργία Περιφερειακών Κέντρων Εξυπηρέτησης του Πολίτη, και θα ενισχύσουμε την υποδομή σε ζητήματα εκπαίδευσης και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, καθώς και σε βρεφοκομεία, νηπιαγωγεία, παιδοκομικούς σταθμούς και στέγες ευημερίας ηλικιωμένων.

Η αναζωογόνηση της υπαίθρου και η αναβάθμιση της ποιότητας ζωής στις κοινότητες θα ενισχυθούν με ειδικά προγράμματα αγροτουρισμού, στα οποία θα εμπλακούν οι φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης και ο Κυπριακός Οργανισμός Τουρισμού για την προσέλκυση εσωτερικού τουρισμού, αλλά κυρίως για την παροχή ειδικών πακέτων για τουρίστες άλλων χωρών.

Το Υπουργείο Γεωργίας Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος και τα διάφορα τμήματά του, ενισχυμένα με το αναγκαίο επιστημονικό και άλλο προσωπικό, θα αποτελούν ένα πραγματικό επιτελείο ολοκληρωμένου σχεδιασμού ανάπτυξης της αγροτικής οικονομίας, με αναβαθμισμένη την επαφή και σύνδεση των λειτουργών του με τους παραγωγούς, πράγμα που θα επαναφέρει την πετυχημένη πρακτική των Γεωργικών Εφαρμογών, όταν ο γεωπόνος ήταν πραγματικός σύμβουλος του γεωργού και του κτηνοτρόφου.

Θα θεσμοθετήσουμε τη Συμβουλευτική Επιτροπή Γεωργίας και θα της παρέχουμε την αναγκαία τεχνική στήριξη, ώστε να λειτουργεί σε μόνιμη βάση, με στόχο τη συζήτηση θεμάτων αγροτικής ανάπτυξης και την ανταλλαγή απόψεων επί αγροτικών ζητημάτων που συζητούνται σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης για την επεξεργασία βασικών θέσεων πολιτικής. Το οργανωμένο αγροτικό κίνημα μπορεί και πρέπει να έχει λόγο και ρόλο στην επεξεργασία θέσεων στρατηγικής σημασίας για τον τομέα, γι’ αυτό και θα τυγχάνει στήριξης και οικονομικής βοήθειας στην εκπροσώπησή του σε διάφορους θεσμικούς οργανισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στους επιμέρους τομείς του ευρύτερου γεωργικού τομέα, με βάση συγκεκριμένο προγραμματισμό, κατά τα προσεχή πέντε χρόνια θα προωθήσουμε, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα μέτρα:

Υδατικό

• Θα θεσμοθετήσουμε ανεξάρτητο φορέα διαχείρισης όλου του υδάτινου πλούτου.
  
• Θα προωθήσουμε την απρόσκοπτη παροχή νερού για ύδρευση, με ταυτόχρονη συνεχή καλλιέργεια υδατικής συνείδησης στους πολίτες, καθώς και την ανανέωση των υδρευτικών συστημάτων για παροχή ποιοτικά αναβαθμισμένου και υγιεινού πόσιμου νερού και για μείωση μέχρι εξάλειψη των απωλειών του.
  
• Σε πρώτη προτεραιότητα θα θέσουμε την παροχή νερού για γεωργική χρήση παρέχοντας κίνητρα για την καλύτερη δυνατή αξιοποίησή του και για χρήση όλο και πιο προηγμένων τεχνολογικά αρδευτικών συστημάτων.
  
• Θα προσεγγίσουμε δημιουργικά την κοινοτική Οδηγία για τους υδάτινους πόρους. Θεωρούμε ότι η γεωργική δραστηριότητα αποτελεί βασικό συντελεστή αναβάθμισης και προστασίας του περιβάλλοντος, γι’ αυτό θα πρέπει να επωφελείται από τη χρήση νερού, πράγμα που σημαίνει τη μείωση του κόστους νερού για άρδευση.
  
• Θα προωθήσουμε περαιτέρω τη χρήση εξαγνισμένου νερού, ιδιαίτερα σε καλλιέργειες κτηνοτροφικών φυτών για κατασκευή χονδροειδών ζωοτροφών.

Γεωργική έρευνα

• Θα αναβαθμίσουμε το Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών, ενισχύοντας το προσωπικό με επιστήμονες - ερευνητές και αυξάνοντας τις δαπάνες έρευνας τόσο μέσω του κρατικού προϋπολογισμού όσο και μέσω κοινοτικών ερευνητικών προγραμμάτων.
  
• Θα ενθαρρύνουμε το συντονισμό δράσης των διαφόρων υπηρεσιών του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος για προώθηση της έρευνας, για καλύτερη δυνατή αξιοποίηση του επιστημονικού προσωπικού και για αποδοτικότερη εφαρμογή των ερευνητικών αποτελεσμάτων.
  
• Θα προωθήσουμε τη στενή συνεργασία του Ινστιτούτου Γεωργικών Ερευνών με το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου και άλλους επιστημονικούς φορείς της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του εξωτερικού με αύξηση των σχετικών κονδυλίων στους προϋπολογισμούς του.
  
• Θα δώσουμε κίνητρα και οικονομική στήριξη για πρακτική εφαρμογή των αποτελεσμάτων της γεωργικής έρευνας, κυρίως στους τομείς της γενετικής βελτίωσης και νέων ποικιλιών.
  
• Θα εισάγουμε την τριτοβάθμια τεχνική γεωργική εκπαίδευση και θα ενισχύσουμε τη λυκειακή γεωργική εκπαίδευση σε παραδοσιακές αγροτικές περιοχές.

Κτηνιατρικές Υπηρεσίες

• Οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες αποτελούν θεματοφύλακα της δημόσιας υγείας, γι’ αυτό η κυβέρνησή μας θα τους παρέχει όλες τις δυνατότητες -επιστημονικό προσωπικό, κονδύλια και όλα τα αναγκαία μέσα- ώστε να φέρουν σε πέρας την αποστολή και το δύσκολο έργο τους, διατηρώντας τους αναγκαίους προς τούτο μηχανισμούς σε ετοιμότητα. Ταυτόχρονα όμως οι κτηνίατροι του κράτους θα βρίσκονται δίπλα στους κτηνοτρόφους, παρέχοντάς τους ολόπλευρη στήριξη.
  
• Η προληπτική κτηνιατρική ενάντια στις διάφορους ζωονόσους αποτελεί επιτακτικό καθήκον των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, οι οποίες θα παρέχουν βοήθεια και ουσιαστική στήριξη στους κτηνοτρόφους για την καταπολέμηση των νόσων αυτών εν τη γενέσει τους.
  
• Θα εφαρμόσουμε πλήρη μηχανογράφηση του συστήματος σήμανσης για αποτελεσματικότερο έλεγχο τόσο των εισαγόμενων ζώων όσο και της διακίνησης ζώων από τα κατεχόμενα.
  
• Θα προωθήσουμε αυστηρή τήρηση των προδιαγραφών της κοινοτικής νομοθεσίας κατά τις επιθεωρήσεις στους συνοριακούς σταθμούς Λεμεσού και Λάρνακας για διασφάλιση της εισαγωγής υγιών ζώων και υγιεινών ζωοκομικών προϊόντων και για την πρόληψη μεταφοράς των όποιων μεταδοτικών ζωονόσων.

Γεωργικές ασφαλίσεις

• Η γεωργική ασφάλιση πρέπει να αποτελεί πραγματική εγγύηση για τον ασφαλιζόμενο αγρότη ότι θα αποζημιωθεί για τις ζημιές που θα υποστεί από θεομηνίες. Δέσμευσή μας η συνεχής βελτίωση των παρεχόμενων ασφαλίσεων.
  
• Θα μελετήσουμε ανάληψη των διοικητικών εξόδων του Οργανισμού Γεωργικής Ασφάλισης από τους κρατικούς προϋπολογισμούς.
  
• Θα καλύπτονται οι ζημιές από ακραία καιρικά φαινόμενα, αλλά και από φυτονόσους που ευνοούνται από τις άστατες καιρικές συνθήκες και εξελίσσονται σε επιδημίες.
  
• Θα ενθαρρύνουμε την πλήρη συνεργασία του Οργανισμού Γεωργικής Ασφάλισης με τη Μετεωρολογική Υπηρεσία για τη δημιουργία επιπρόσθετων σταθμών παρακολούθησης των καιρικών φαινομένων και την τήρηση λεπτομερών στατιστικών στοιχείων.

Αλιεία

• Θα ενισχύσουμε την αλιεία, ιδιαίτερα την παράκτια, με την προστασία και τον εμπλουτισμό των αλιευτικών αποθεμάτων.
  
• Θα εφαρμόσουμε σύγχρονα τεχνολογικά μέσα (δορυφορική παρακολούθηση όλων των σκαφών που αλιεύουν στις κυπριακές θάλασσες) για πάταξη της παρανομίας και αυστηρή τήρηση της υπάρχουσας νομοθεσίας και θα δημιουργήσουμε την αναγκαία υποδομή για είσοδο των σκαφών στη θάλασσα από καθορισμένους χώρους.
  
• Θα ενισχυθεί το Τμήμα Αλιείας και Θαλάσσιων Ερευνών για συνεχή παρακολούθηση των λιμανιών και των αλιευτικών καταφυγίων με στόχο την τήρηση πραγματικών στοιχείων.
  
• Θα αναβαθμιστούν οι υπηρεσίες στα αλιευτικά καταφύγια και θα ληφθούν μέτρα για αύξηση της προστασίας των σκαφών από θαλασσοταραχή στα καταφύγια όπου δημιουργούνται προβλήματα.
  
• Θα επεξεργαστούμε ένα αποδοτικό σχέδιο ασφάλισης διχτύων από καταστροφές με την εμπλοκή του κράτους.
  
• Θα ενισχύσουμε την ιχθυοκαλλιέργεια και θα επιλύσουμε τα προβλήματα αδειοδότησης εκεί και όπου υφίστανται.
  
• Θα προωθήσουμε την προστασία του θαλάσσιου οικοσυστήματος, τη δημιουργία υποθαλάσσιου πάρκου και την επιβολή παραδειγματικών και αποτρεπτικών ποινών σε περιπτώσεις ρύπανσης των κυπριακών θαλασσών.

Δάση

• Η προστασία, η αναβάθμιση και η επέκταση του δασικού πλούτου πρέπει να αποτελεί επιτακτικό καθήκον για τον κάθε πολίτη, γι’ αυτό θα δώσουμε την αναγκαία στήριξη προς αυτή την κατεύθυνση.
  
• Η πρόληψη των πυρκαγιών στα δάση, αλλά και στις γειτνιάζουσες με αυτά περιοχές είναι το καλύτερο μέτρο για αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού. Γι’ αυτό θα ενισχύσουμε το Τμήμα Δασών, την Πυροσβεστική Υπηρεσία και όλες τις υπόλοιπες εμπλεκόμενες υπηρεσίες. Θα αναβαθμίσουμε και θα εμπλουτίσουμε την υπάρχουσα υποδομή, με τη δημιουργία οργανωμένης υπηρεσίας αγροφυλακής, στελεχωμένης από εκπαιδευμένους κατοίκους που διαμένουν στην ύπαιθρο.
  
• Ο συντονισμός δράσης μεταξύ των διαφόρων υπηρεσιών και η αποδοτικότερη αξιοποίηση των εθελοντών αποτελούν εχέγγυο για πρόληψη και γρήγορη κατάσβεση των πυρκαγιών. Για το σκοπό αυτό θα δημιουργήσουμε Παγκύπριο Συντονιστικό Επιτελικό Κέντρο Αντιμετώπισης Πυρκαγιών.
  
• Θα στηρίξουμε, θα ενισχύσουμε και θα αναβαθμίσουμε το Δασικό Κολλέγιο και θα προωθήσουμε μέτρα για αύξηση των Κυπρίων που φοιτούν σ’ αυτό.
  
• Θα προωθήσουμε την αγορά επαρκών πτητικών μέσων για ικανοποιητική αντιμετώπιση των πυρκαγιών.