31. ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΑΠΑΜΒΛΥΝΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΟΥ

Διάγνωση του προβλήματος

Η χρήση των δημόσιων μεταφορών στην Κύπρο μειώνεται σταθερά από τη δεκαετία του ’80. Συγκεκριμένα, στη Λευκωσία, ενώ το 1980 διακινήθηκαν με τα αστικά λεωφορεία 13 εκατομ. επιβάτες, το 2004 ο αριθμός τους μειώθηκε στα 3,5 εκατομ., αριθμός που αντιστοιχεί στο 2% περίπου του συνόλου των διακινήσεων. Στο ίδιο διάστημα ο αριθμός των ιδιωτικών αυτοκινήτων αυξήθηκε από 200 000 περίπου σε 520 000.

Οι κυριότεροι λόγοι για τη μείωση της χρήσης των δημόσιων μεταφορών εστιάζονται στη διαμορφωθείσα νοοτροπία της πλήρους εξάρτησης από το ιδιωτικό αυτοκίνητο, με την ελάχιστη απόσταση μεταξύ του χώρου στάθμευσης και του τελικού προορισμού, με επακόλουθο την αύξηση του μέσου αριθμού αυτοκινήτων ανά οικογένεια. Ως αποτέλεσμα των πιο πάνω υπήρξε συνεχής υποβάθμιση των προσφερόμενων υπηρεσιών των δημόσιων μεταφορών και δημιουργήθηκε κοινωνικό στίγμα σε σχέση με τη χρήση των λεωφορείων.

Ο ρόλος των δημόσιων συγκοινωνιών σε μια σύγχρονη κοινωνία είναι υψίστης σημασίας. Οι δημόσιες μεταφορές και το κυκλοφοριακό είναι αναπόσπαστα μέρη του ίδιου προβλήματος. Γι’ αυτό κρίνουμε απαραίτητη την κατασκευή στην Κύπρο ενός ολοκληρωμένου και υψηλών προδιαγραφών οδικού δικτύου σε όλες τις πόλεις σύμφωνα με τις σχετικές πρόνοιες των τοπικών σχεδίων, ώστε να παρέχονται ασφαλείς συνθήκες κυκλοφορίας για όλα τα μέσα διακίνησης και τους πεζούς, καθώς και αυξημένη λειτουργικότητα. Παράλληλα όμως θα πρέπει να προωθηθεί και η αναβάθμιση των δημόσιων μεταφορών, ώστε να προσφέρεται στο κοινό μια ικανοποιητική εναλλακτική λύση.

Πορίσματα προηγούμενων μελετών

Κατά καιρούς, σε διάφορες μελέτες, όπως τις κυκλοφοριακές μελέτες Λευκωσίας, Λεμεσού, Λάρνακας και Πάφου, εξετάστηκε το θέμα των δημόσιων μεταφορών. Στις μελέτες αυτές έγινε γενική θεώρηση της συγκοινωνίας, αξιολόγηση κυκλοφοριακών και άλλων δεδομένων του υφιστάμενου οδικού δικτύου και ανάλυση της λειτουργίας των δημόσιων μεταφορών. Έχουν γίνει εισηγήσεις για την αναβάθμιση του δικτύου λεωφορείων και προτάσεις για ένα κοστολογημένο πακέτο/δέσμη μέτρων προτεραιότητας για το λεωφορείο.

Έχει επίσης αξιολογηθεί η χρήση εναλλακτικών μέσων διακίνησης και έχουν γίνει προτάσεις για μέτρα κυκλοφοριακής διαχείρισης του οδικού δικτύου και των αστικών περιοχών.

Μέτρα προς υλοποίηση

Για την υλοποίηση των πορισμάτων των μελετών θα πρέπει να ληφθούν τα πιο κάτω μέτρα, τα οποία δεσμευόμαστε να προωθήσουμε σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς:

• Αξιοποίηση των μελετών που έχουν γίνει μέχρι σήμερα. Όπου χρειάζεται, θα γίνουν νέες μελέτες για καθορισμό νέας πολιτικής στις δημόσιες μεταφορές που να συνάδει με τις νέες συνθήκες, όπως έχουν διαμορφωθεί σήμερα.
  
• Δημιουργία βελτιωμένου συστήματος αστικών λεωφορείων, με παράλληλη υλοποίηση ειδικών μέτρων που θα δίνουν προτεραιότητα στο λεωφορείο σε σχέση με το ιδιωτικό όχημα, όπως λωρίδες για τα λεωφορεία, προτεραιότητα στα φώτα τροχαίας κ.ά.
  
• Προώθηση του κλιμακωτού ωραρίου.
  
• Εφαρμογή κυκλοφοριακής διαχείρισης του οδικού δικτύου στα εμπορικά κέντρα, βελτίωση κόμβων και βελτιστοποίηση του υφιστάμενου οδικού δικτύου.
  
• Ολοκλήρωση των υφιστάμενων και δημιουργία νέων βασικών οδικών αρτηριών.
  
• Εφαρμογή συστήματος διαχείρισης της στάθμευσης στα εμπορικά κέντρα.
  
• Προώθηση μέτρων κυκλοφοριακής ύφεσης.
  
• Στάθμευση των οχημάτων εκτός των εμπορικών κέντρων και συνέχιση της διαδρομής με επιβίβαση σε λεωφορείο (γνωστό ως “Park and Ride”).
  
• Αναβάθμιση του δικτύου διακίνησης των λεωφορείων με επέκταση των υφιστάμενων δρομολογίων και δημιουργία συνδυασμών δρομολογίων για διάφορους προορισμούς.
  
• Βελτίωση και ανανέωση του στόλου των λεωφορείων, με παροχή κινήτρων για αγορά νέων, μικρών και μοντέρνων λεωφορείων.
  
• Κατασκευή κεντρικών σταθμών λεωφορείων.
  
• Κατασκευή επιπρόσθετων στάσεων λεωφορείων και αναβάθμιση των στάσεων με σύγχρονα στέγαστρα και με εγκατάσταση ηλεκτρονικής πληροφόρησης του κοινού για τις διαδρομές/δρομολόγια.
  
• Παροχή κινήτρων για δημιουργία περιφερειακών εταιρειών λεωφορείων για καλύτερη εξυπηρέτηση των κατοίκων της υπαίθρου.
  
• Αγορά νέων σχολικών λεωφορείων και επέκταση του θεσμού των σχολικών λεωφορείων.
  
• Προώθηση μέτρων καλύτερης πληροφόρησης του κοινού, με χάρτες και προγράμματα διακίνησης των λεωφορείων.
  
• Παροχή κινήτρων που να προσελκύουν το κοινό στο λεωφορείο, όπως π.χ. δωρεάν μεταφορά για συγκεκριμένες ομάδες πολιτών ή μειωμένα κόμιστρα για άλλες ομάδες.
  
• Οικονομική ενίσχυση/επιδότηση των άγονων διαδρομών.
  
• Βελτίωση της οδικής σηματοδότησης και της αστυνόμευσης.
  
• Πάταξη της παράνομης στάθμευσης.
  
• Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων για τη μεγαλύτερη δυνατή χρηματοδότηση των μέτρων που θα ληφθούν, με ταυτόχρονη στήριξη και βοήθεια από το κράτος.
  
• Σωστή αξιοποίηση των συμβουλευτικών επιτροπών για τις οδικές μεταφορές και μελέτη για σύσταση Φορέα Μεταφορών.